Thiếu hụt Phosphofructokinase (Bệnh dự trữ glycogen tuýp VII, bệnh Tarui)

TÓM TẮT

• Chức năng enzyme: Phosphofructokinase (PFK) là một enzyme đường phân xúc tác quá trình chuyển đổi fructose 6-phosphate thành fructose 1,6-bisphosphate (hình 1). Thiếu hụt PFK dẫn đến bệnh glycogenosis thứ phát. (Xem ‘Phosphofructokinase’ ở dưới.)
• Di truyền học: Thiếu hụt PFK (còn được gọi là bệnh dự trữ glycogen [GSD] type VII và bệnh Tarui) có kiểu di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường. Bệnh gây ra bởi nhiều đột biến khác nhau trong gene mã hóa isoform M (cơ) của PFK. (Xem ‘Di truyền học’ ở dưới.)
• Đặc điểm lâm sàng: Thiếu hụt PFK thường khởi phát ở trẻ em với các biểu hiện mệt mỏi, chuột rút và không dung nạp gắng sức (bảng 1). Các triệu chứng này có thể trầm trọng hơn khi vận động ngay sau một bữa ăn giàu carbohydrate hoặc sau khi dùng glucose. Các dấu hiệu khác có thể bao gồm tiêu cơ vân do gắng sức kèm tiểu myoglobin, tan máu, tăng acid uric máu và gout. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
• Cận lâm sàng và chẩn đoán: Các đặc điểm xét nghiệm gợi ý chẩn đoán bao gồm tăng creatine kinase huyết thanh, giảm hoạt tính PFK trong hồng cầu (xuống còn khoảng một nửa mức bình thường), thiếu máu tán huyết nhẹ, tăng hồng cầu lưới và tăng acid uric máu. Nghiệm pháp gắng sức cẳng tay thiếu máu cục bộ không cho thấy sự gia tăng nồng độ lactate. Chẩn đoán được xác nhận thông qua sinh thiết cơ chứng minh giảm hoạt tính PFK hoặc thông qua phát hiện các đột biến DNA có độc lực đã biết. (Xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
• Điều trị và quản lý: Không có điều trị đặc hiệu cho thể bệnh phổ biến. Bệnh nhân nên tránh các hoạt động gắng sức mạnh. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)