Thai đôi: Chuyển dạ và sinh con

TÓM TẮT

• Thời điểm sinh

  Thời điểm sinh tối ưu cho thai đôi không biến chứng phụ thuộc vào số lượng bánh nhau và buồng ối. Tuy nhiên, sinh non tự nhiên hoặc do chỉ định y khoa xảy ra ở hơn 50% các trường hợp thai đôi; vì vậy, trong đa số trường hợp, bác sĩ sản khoa không thể hoàn toàn chủ động quyết định thời điểm sinh. (Xem thêm mục ‘Thời điểm sinh’ ở dưới.)

• Thai đôi hai bánh nhau/hai buồng ối

  Đối với thai đôi hai bánh nhau/hai buồng ối không biến chứng, chúng tôi khuyến nghị lập kế hoạch sinh ở tuần thai từ 38+0 đến 38+6 (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Sinh đôi hai bánh nhau/hai buồng ối’ ở dưới.)

• Thai đôi một bánh nhau/hai buồng ối

  Đối với thai đôi một bánh nhau/hai buồng ối không biến chứng, chúng tôi khuyến nghị lập kế hoạch sinh ở tuần thai từ 36+0 đến 36+6 (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Sinh đôi một bánh nhau/hai buồng ối’ ở dưới.)

• Thai đôi một bánh nhau/một buồng ối

  Thai đôi một bánh nhau/một buồng ối sẽ được cho sinh sớm hơn. (Xem thêm “Thai đôi một bánh nhau một túi ối (bao gồm cả sinh đôi dính liền)”.)

• Đường sinh

  Đường sinh tối ưu phụ thuộc phần lớn vào ngôi thai (sơ đồ 1) (xem thêm mục ‘Lựa chọn đường sinh’ ở dưới):

  • Thai đôi hai buồng ối cùng ngôi đầu: Chúng tôi khuyến nghị sinh ngả âm đạo nếu không có các chỉ định mổ lấy thai tiêu chuẩn (Khuyến cáo 2B). (Xem thêm mục ‘Sinh đôi hai buồng ối với thai đầu ngôi đầu’ ở dưới.)
  • Thai đôi hai buồng ối một thai ngôi đầu và một thai không phải ngôi đầu: Chúng tôi khuyến nghị thử thách chuyển dạ và chỉ thực hiện thủ thuật kéo thai ngôi mông đối với thai thứ hai nếu bác sĩ sản khoa có đủ kinh nghiệm và bệnh nhân đã đồng ý sau khi được giải thích kỹ lưỡng (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Ngôi đầu/không phải ngôi đầu’ ở dưới.)
  • Thai thứ nhất không ở ngôi đầu: Khi thai thứ nhất không ở ngôi đầu, chúng tôi khuyến nghị sinh mổ (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Sinh đôi hai buồng ối với thai đầu không phải ngôi đầu’ ở dưới.)

• TOLAC (Thử thách chuyển dạ sau mổ lấy thai)

  Mặc dù chúng tôi chấp nhận thử thách chuyển dạ sau mổ lấy thai (TOLAC) cho những bệnh nhân mang thai đôi có tiền sử mổ lấy thai một lần, nhưng hiện có rất ít dữ liệu để đánh giá mức độ an toàn của TOLAC đối với thai đôi có tiền sử mổ lấy thai từ 2 lần trở lên. Chúng tôi khuyên nên mổ lấy thai lần tiếp theo cho những bệnh nhân này, tuy nhiên, một số chuyên gia có thể quyết định dựa trên từng trường hợp cụ thể, cho phép thử thách chuyển dạ một cách chọn lọc và theo dõi sát sao sức khỏe mẹ và thai. (Xem thêm mục ‘Thử thách chuyển dạ sau mổ lấy thai’ ở dưới.)

• Làm chín cổ tử cung

  Việc sử dụng các phương pháp làm chín cổ tử cung và liều lượng oxytocin để khởi phát hoặc tăng co thắt tử cung tương tự như trong thai đơn. (Xem thêm mục ‘Làm chín cổ tử cung và oxytocin’ ở dưới.)

• Theo dõi nhịp tim thai

  Nhịp tim của mỗi thai có thể được theo dõi bằng một máy có khả năng theo dõi hai kênh (dạng sóng 1). Nếu sử dụng hai máy theo dõi riêng biệt, đồng hồ nội bộ của chúng phải được đồng bộ hóa, tốc độ chạy giấy phải giống nhau và cơn co tử cung phải được hiển thị trên cả hai bản ghi nhịp tim thai. (Xem thêm mục ‘Theo dõi nhịp tim thai bằng điện tử’ ở dưới.)

• Giảm đau/vô cảm

  Gây tê/giảm đau trục thần kinh giúp giảm đau hiệu quả, không gây ức chế hô hấp sơ sinh và là phương pháp vô cảm phù hợp nếu cần thực hiện các thủ thuật can thiệp tử cung (ví dụ: xoay thai ngoài hoặc xoay thai trong, kéo thai ngôi mông) hoặc can thiệp sản khoa (ví dụ: dùng forceps, mổ lấy thai). (Xem thêm mục ‘Giảm đau và gây mê’ ở dưới.)

• Phòng sinh

  Chúng tôi thực hiện sinh cho tất cả các trường hợp thai đôi tại phòng mổ để có thể tiến hành mổ lấy thai kịp thời nếu cần thiết. (Xem thêm mục ‘Địa điểm’ và ‘Thiết lập và môi trường sinh cho ca sinh đôi theo kế hoạch’ ở dưới.)

• Kẹp dây rốn

  Thai đôi một bánh nhau không phải là đối tượng phù hợp để kẹp dây rốn muộn vì có thể xảy ra tình trạng truyền máu cấp tính và khối lượng lớn giữa hai thai trong quá trình chuyển dạ và sinh. (Xem thêm mục ‘Kẹp dây rốn’ ở dưới.)

• Xử trí sinh thai thứ hai

  Sau khi thai thứ nhất chào đời, cần đánh giá nhịp tim và ngôi của thai thứ hai bằng siêu âm và theo dõi nhịp tim thai điện tử. Miễn là bản ghi nhịp tim thai vẫn ổn định, không có quy định về khoảng thời gian chờ sau khi sinh thai thứ nhất mà bắt buộc phải can thiệp để lấy thai thứ hai. Có khoảng 6% đến 25% trường hợp thai thứ hai phải sinh mổ sau khi thai thứ nhất đã sinh ngả âm đạo. (Xem thêm mục ‘Đánh giá’ và ‘Khoảng thời gian giữa lần sinh thai thứ nhất và thai thứ hai’ ở dưới.)

• Thai thứ hai ngôi đầu

  Nếu thai thứ hai ở ngôi đầu, đôi khi cần dùng oxytocin để tăng co thắt tử cung do tần số cơn co giảm tạm thời sau lần sinh đầu tiên. Nếu thai thứ hai ngôi đầu nhưng chưa lọt, một số bác sĩ thực hiện chọc vỡ màng ối có kiểm soát giữa các cơn co, số khác thực hiện xoay thai trong về ngôi mông và kéo thai ngôi mông. (Xem thêm mục Ngôi đầu ở dưới.)

• Thai thứ hai không phải ngôi đầu

  Nếu thai thứ hai không ở ngôi đầu (ví dụ: ngôi mông hoặc ngôi ngang), ưu tiên của chúng tôi là thực hiện thủ thuật kéo thai ngôi mông nếu không có chống chỉ định. (Xem thêm mục Ngôi không đầu ở dưới.)