Hệ thống kháng nguyên – kháng thể anti-Ro/SSA và anti-La/SSB

TÓM TẮT

Kháng nguyên Ro/SSA – Huyết thanh chứa tự kháng thể hướng tới các tự kháng nguyên Ro/SSA có thể nhận diện một hoặc cả hai loại protein tế bào với trọng lượng phân tử lần lượt khoảng 52 kD và 60 kD; các tự kháng nguyên này được gọi tên tương ứng là “Ro52” và “Ro60”. Ro60 khu trú tại nhân và nhân con, trong khi Ro52 khu trú tại tế bào chất. (Xem ‘Kháng nguyên Ro/SSA’ ở dưới.)

Kháng nguyên La/SSB – Các tự kháng thể hướng tới tự kháng nguyên La/SSB (La) tương tác với một protein 47 kD, loại protein này luân chuyển giữa nhân và tế bào chất nhưng chủ yếu được tìm thấy trong nhân. (Xem ‘Kháng nguyên La/SSB’ ở dưới.)

Phát hiện kháng thể anti-Ro và anti-La – Kháng thể anti-Ro và anti-La thường được phát hiện bằng các xét nghiệm pha rắn, bao gồm xét nghiệm hấp thụ miễn dịch liên kết enzyme (ELISA) và các xét nghiệm dựa trên kỹ thuật dòng tế bào (flow cytometry), sử dụng cơ chất là protein tự nhiên hoặc tái tổ hợp. Kháng thể anti-Ro có thể không được phát hiện bằng phương pháp miễn dịch huỳnh quang gián tiếp sử dụng cơ chất là dòng tế bào biểu mô người-2 (HEp-2) truyền thống. (Xem ‘Phát hiện kháng thể anti-Ro và anti-La’ ở dưới.)

Ý nghĩa lâm sàng – Phối hợp kháng thể anti-Ro và anti-La có độ đặc hiệu tương đối cao trong chẩn đoán lupus ban đỏ hệ thống (SLE) và bệnh Sjögren (SjD). Kháng thể anti-Ro có thể là tự kháng thể duy nhất xuất hiện ở hơn một nửa số bệnh nhân SLE “âm tính với kháng thể kháng nhân (ANA)”. Kháng thể anti-Ro không đặc hiệu cho riêng SLE hoặc SjD mà có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý tự miễn khác, bao gồm viêm cơ tự miễn vô căn (IIM), xơ cứng bì hệ thống (SSc), bệnh mô liên kết hỗn hợp (MCTD) và viêm đường mật nguyên phát (PBC; trước đây gọi là xơ gan mật nguyên phát). Phụ nữ có tự kháng thể anti-Ro (có hoặc không kèm anti-La) có nguy cơ cao sinh con mắc lupus sơ sinh (NL). (Xem ‘Ý nghĩa lâm sàng’ ở dưới.)

Chỉ định xét nghiệm anti-Ro và anti-La – Các bệnh nhân có chỉ định xét nghiệm kháng thể anti-Ro và anti-La bao gồm (xem ‘Chỉ định xét nghiệm anti-Ro và anti-La’ ở dưới):

• Bệnh nhân có các triệu chứng gợi ý bệnh SjD
• Bệnh nhân nghi ngờ mắc SLE
• Phụ nữ đang cân nhắc mang thai và có các yếu tố nguy cơ phát triển NL (Xem “Lupus sơ sinh: Dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh, biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”, mục ‘Tầm soát ở mẹ’.)