Di truyền học
Một số nghiên cứu đã xem xét liệu các đặc điểm di truyền có giải thích lý do tại sao một số công nhân tiếp xúc với tác nhân gây bệnh lại khởi phát hen nghề nghiệp (OA), trong khi những người khác thì không. Các gen liên quan bao gồm các phân tử kháng nguyên bạch cầu người (HLA) lớp II và đa hình của các gen không thuộc HLA (ví dụ: glutathione S-transferases, N-acetyltransferase, tumor necrosis factor alpha, prostaglandin-endoperoxide synthase).
Sự nhạy cảm di truyền đối với hen nghề nghiệp được thảo luận chi tiết hơn trong các phần riêng biệt. (Xem “Hen nghề nghiệp: Cơ chế bệnh sinh”, phần ‘Di truyền học’, “Di truyền học của hen” và “Kháng nguyên bạch cầu người (HLA): Bản đồ chi tiết”.)
TÓM TẮT
- Định nghĩa – Hen nghề nghiệp (OA) khởi phát ở tuổi trưởng thành và có thể do các kích thích miễn dịch hoặc không miễn dịch. OA do kích thích miễn dịch có giai đoạn tiềm tàng từ khi tiếp xúc đến khi xuất hiện triệu chứng, trong khi OA do kích thích không miễn dịch thì không. Khi một tác nhân kích thích không miễn dịch gây ra OA, tình trạng này được gọi là hen do chất kích thích. (Xem “Hen do chất kích thích”.)
- Dịch tễ học – Cần nghi ngờ và đánh giá hen nghề nghiệp ở mọi bệnh nhân hen khởi phát ở tuổi trưởng thành. Ước tính có khoảng 5 đến 25% tất cả các trường hợp hen khởi phát ở người lớn có liên quan đến nghề nghiệp. Các tác nhân kích thích phổ biến tại nơi làm việc được liệt kê trong bảng (bảng 2). Danh sách đầy đủ hơn có sẵn trực tuyến (Nguyên nhân gây hen nghề nghiệp). (Xem ‘Dịch tễ học’ và ‘Tác nhân gây bệnh’ ở dưới.)
- Tác nhân gây bệnh
Các kích thích gây hen nghề nghiệp theo cơ chế miễn dịch được chia thành hai nhóm: phân tử khối lượng cao (ví dụ: bột mì, protein từ động vật thí nghiệm) và phân tử khối lượng thấp (ví dụ: diisocyanates, trimellitic anhydride, formaldehyde). (Xem ‘Tác nhân gây bệnh’ ở dưới.)
Các hóa chất có khối lượng phân tử thấp là những kháng nguyên không hoàn chỉnh (tức là hapten), chúng kết hợp với một protein để tạo ra tân kháng nguyên gây mẫn cảm. Các tác nhân hữu cơ có khối lượng phân tử cao là những kháng nguyên mẫn cảm hoàn chỉnh. (Xem “Hen nghề nghiệp: Cơ chế bệnh sinh”.)
- Yếu tố nguy cơ – Hầu hết những công nhân tiếp xúc với các dị nguyên tại nơi làm việc không khởi phát hen nghề nghiệp. Khả năng phát triển OA chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố nghề nghiệp, chẳng hạn như cường độ tiếp xúc và loại tác nhân mẫn cảm cụ thể, cùng với các yếu tố từ vật chủ như cơ địa dị ứng (atopy), hút thuốc lá và tiền đề di truyền. (Xem ‘Yếu tố nguy cơ nghề nghiệp’ và ‘Các yếu tố nguy cơ khác’ ở dưới.)
- Thông tin bổ sung – Việc đánh giá lâm sàng, chẩn đoán và xử trí hen nghề nghiệp được thảo luận trong các phần riêng. (Xem “Hen nghề nghiệp: Đặc điểm lâm sàng, đánh giá và chẩn đoán” và “Hen nghề nghiệp: Xử trí, tiên lượng và phòng ngừa”.)