TÓM TẮT
- Tỷ lệ mắc, biểu hiện và diễn tiến tự nhiên
Khoảng 1% đến 6% thai phụ có hình ảnh siêu âm rau tiền đạo trong khoảng từ tuần 10 đến 20 của thai kỳ khi thực hiện siêu âm sản khoa định kỳ. Đa số không có triệu chứng và hơn 90% các trường hợp phát hiện sớm này sẽ tự hết (hình 1). Nguy cơ rau tiền đạo khi sinh là rất cao nếu tình trạng này kéo dài đến tam cá nguyệt thứ ba và bánh rau che lấp lỗ trong cổ tử cung $\ge 25$ mm. (Xem mục ‘Phát hiện không triệu chứng trên siêu âm tam cá nguyệt thứ hai’ ở dưới.)
- Biểu hiện lâm sàng
Triệu chứng điển hình của rau tiền đạo là xuất huyết âm đạo không đau, gặp ở tới 90% các trường hợp rau tiền đạo kéo dài. Khoảng 10% đến 20% bệnh nhân có triệu chứng xuất hiện đồng thời cả cơn co tử cung và xuất huyết, tương tự như biểu hiện của rau bong non. Trong khoảng một phần ba số thai kỳ có rau tiền đạo kéo dài, đợt xuất huyết đầu tiên xảy ra trước tuần thứ 30 của thai kỳ. (Xem mục ‘Xuất huyết’ ở dưới.)
- Yếu tố nguy cơ
Tiền sử rau tiền đạo, tiền sử mổ lấy thai và đa thai là những yếu tố nguy cơ chính của rau tiền đạo. (Xem mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
- Chẩn đoán
Cần nghi ngờ rau tiền đạo ở bất kỳ thai phụ nào sau tuần thứ 20 của thai kỳ có triệu chứng xuất huyết âm đạo. Đối với những bệnh nhân chưa được siêu âm trong tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba, khi có xuất huyết trước sinh, cần thực hiện siêu âm để xác định vị trí bánh rau trước khi thăm khám âm đạo bằng tay, vì việc chạm vào bánh rau có thể gây xuất huyết nghiêm trọng. (Xem mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Chẩn đoán rau tiền đạo dựa trên việc xác định mô bánh rau che lấp lỗ trong cổ tử cung thông qua chẩn đoán hình ảnh (hình 1). Nên thực hiện siêu âm đường âm đạo để xác nhận chẩn đoán sau khi siêu âm đường bụng. Khoảng cách (tính bằng milimét) mà bánh rau che lấp lỗ trong cổ tử cung cần được mô tả chi tiết trong báo cáo chẩn đoán. (Xem mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Khi chẩn đoán rau tiền đạo, cần cân nhắc và loại trừ khả năng mắc phổ rau tiền đạo – rau cài răng lược, đặc biệt ở những bệnh nhân có tiền sử mổ lấy thai. (Xem mục ‘Phổ rau tiền đạo – rau cài răng lược’ ở dưới.)
- Các tình trạng phối hợp
Các tình trạng khác có thể phối hợp với rau tiền đạo bao gồm ngôi thai bất thường, chuyển dạ tiền sản hoặc vỡ màng trước chuyển dạ, mạch máu tiền đạo (vasa previa) và dây rốn bám màng. (Xem mục ‘Các phát hiện phối hợp khác’ ở dưới.)
- Biến chứng cho mẹ và trẻ sơ sinh
Biến chứng cho mẹ chủ yếu liên quan đến xuất huyết trước sinh và/hoặc sau sinh, có thể đe dọa tính mạng. Nguyên nhân chính gây biến chứng và tử vong ở trẻ sơ sinh liên quan đến sinh non. (Xem mục ‘Biến chứng và tử vong’ ở dưới.)
- Tái phát
Rau tiền đạo tái phát trong khoảng 4% đến 8% các lần mang thai tiếp theo. (Xem mục ‘Tái phát’ ở dưới.)