TÓM TẮT
Di truyền học – Các nghiên cứu về gia đình, nghiên cứu tương quan toàn bộ hệ gene và biểu hiện gene cho thấy vai trò của di truyền trong hội chứng đau xơ cơ (FM), có thể thông qua sự thay đổi các con đường serotonin và opioid, tuy nhiên hiện chưa xác định được gene ứng viên cụ thể nào. (Xem thêm ‘Xu hướng di truyền và các gen ứng viên’ ở dưới.)
Nhạy cảm hóa trung ương – Có bằng chứng xác thực cho thấy sự thay đổi trong quá trình xử lý đau của hệ thần kinh trung ương (CNS) là nguyên nhân gây ra nhiều đặc điểm của FM. Chẩn đoán hình ảnh não bộ cung cấp bằng chứng mạnh mẽ nhất về tình trạng nhạy cảm hóa trung ương này, bao gồm phản ứng đau thái quá với các kích thích gây đau thực nghiệm, thay đổi cấu trúc và chức năng chất dẫn truyền thần kinh, cũng như những thay đổi trong kết nối chức năng trạng thái nghỉ. Các nghiên cứu gợi ý rằng một “dấu ấn thần kinh” (neurologic signature) đặc trưng của FM có thể hữu ích trong chẩn đoán và các thử nghiệm điều trị trong tương lai. (Xem thêm ‘Giới thiệu’, ‘Thuật ngữ và phân loại đau’ và ‘Thay đổi quá trình xử lý đau của hệ thần kinh trung ương’ ở dưới.)
Tăng kích thích hệ thần kinh – Hội chứng đau xơ cơ liên quan đến tình trạng tăng kích thích của hệ thần kinh trung ương, hệ thần kinh ngoại vi và hệ thần kinh tự chủ (ANS).
- Hệ thần kinh trung ương – Giấc ngủ, tâm trạng, rối loạn nhận thức, căng thẳng, di truyền và các yếu tố môi trường đều góp phần gây ra tình trạng tăng kích thích CNS. (Xem thêm ‘Bất thường về giấc ngủ/tâm trạng/nhận thức’ ở dưới.)
- Hệ thần kinh ngoại vi – Các yếu tố di truyền và môi trường có khả năng tương tác để thúc đẩy trạng thái tăng kích thích mạn tính của cả hệ thần kinh trung ương và ngoại vi. (Xem thêm ‘Xu hướng di truyền và các gen ứng viên’ ở dưới.)
Các yếu tố ngoại vi khác có thể làm tăng cường quá trình xử lý đau trung ương bao gồm dây thần kinh ngoại vi và cơ. Bệnh lý dây thần kinh sợi nhỏ (SFN), được xác định bằng sinh thiết da cho thấy giảm mật độ sợi thần kinh trong biểu bì (IENF), thường được ghi nhận trong FM, mặc dù vai trò nguyên nhân của nó vẫn còn gây tranh cãi. (Xem thêm ‘Cơ chế đau ngoại vi’ ở dưới.)
- Hệ thần kinh tự chủ – Bệnh nhân đau xơ cơ cũng có thể gặp rối loạn chức năng hệ thần kinh tự chủ, dẫn đến phản ứng căng thẳng quá mức. (Xem thêm ‘Rối loạn chức năng hệ thần kinh tự chủ/căng thẳng’ ở dưới.)
Vai trò của cơ chế thụ cảm đau ngoại vi – Các cơ chế thụ cảm đau ngoại vi thường không được cho là đóng vai trò quan trọng trong bệnh sinh của FM, đặc biệt là ở những bệnh nhân không kèm theo rối loạn miễn dịch hoặc viêm. Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân mắc bệnh viêm hệ thống, các cơ chế thụ cảm đau ngoại vi đóng vai trò quan trọng và tương tác với các con đường miễn dịch/viêm. (Xem thêm ‘Cơ chế đau ngoại vi’ ở dưới.)