Vảy phấn hồng

TÓM TẮT

Nguyên nhân – Vảy phấn hồng (PR) là một bệnh lý da liễu dạng phát ban, diễn tiến cấp tính và tự giới hạn, nhiều khả năng do nguyên nhân virus gây ra. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ và ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng:

• Triệu chứng da liễu – Phát ban thường khởi đầu bằng một “mảng khởi đầu” (herald patch) hoặc “mảng mẹ”, là một tổn thương đơn độc hình tròn hoặc oval, giới hạn khá rõ, màu hồng hoặc màu hồng cam, đường kính từ 2 đến 5 cm, xuất hiện ở ngực, cổ hoặc lưng. Sau đó vài ngày hoặc một đến hai tuần, các tổn thương hình oval tương tự mảng khởi đầu nhưng kích thước nhỏ hơn sẽ xuất hiện thành từng đợt trên thân mình và vùng gần gốc chi (hình 1A-E). Trục dài của các tổn thương này thường định hướng theo các đường rãnh tự nhiên của da. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)
• Triệu chứng kèm theo – Một số ít trường hợp có thể có triệu chứng tiền triệu như đau đầu, mệt mỏi và viêm họng; tuy nhiên, ngoại trừ tình trạng ngứa, bệnh lý này thường không gây triệu chứng. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Chẩn đoán vảy phấn hồng thường dựa trên tiền sử xuất hiện mảng khởi đầu và hình thái lâm sàng của phát ban. Đôi khi cần làm xét nghiệm cận lâm sàng để loại trừ các bệnh lý khác như giang mai giai đoạn 2. (Xem thêm phần ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Điều trị:

• Tiếp cận chung – Hầu hết bệnh nhân không cần điều trị. Đối với những bệnh nhân ngứa nhẹ và có nhu cầu điều trị, chúng tôi đề xuất sử dụng corticosteroid tại chỗ có hoạt lực trung bình (bảng 1) (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm phần ‘Ngứa’ ở dưới.)
• Bệnh nhân có biểu hiện nặng – Đối với những bệnh nhân có biểu hiện nặng và muốn điều trị để đẩy nhanh quá trình cải thiện tổn thương da, chúng tôi đề xuất điều trị bằng acyclovir đường uống thay vì erythromycin đường uống (Khuyến cáo 2C). Quang trị liệu là một lựa chọn điều trị thay thế. Các nghiên cứu bổ sung sẽ giúp khẳng định hiệu quả của các phương pháp điều trị vảy phấn hồng. (Xem thêm phần ‘Các trường hợp nặng’ và ‘Các liệu pháp khác’ ở dưới.)