TÓM TẮT
Sự hồi phục của quá trình rụng trứng – Trong một đánh giá hệ thống các nghiên cứu ước tính thời gian hồi phục khả năng sinh sản ở những phụ nữ không cho con bú sau sinh, thời gian trung bình để rụng trứng lần đầu dao động từ 45 đến 94 ngày sau sinh, trong đó trường hợp rụng trứng sớm nhất được ghi nhận là vào ngày thứ 25. (Xem thêm ‘Sự hồi phục của quá trình rụng trứng’ ở dưới.)
Các điểm lưu ý khi tư vấn tránh thai – Khi tư vấn về tránh thai, chúng tôi áp dụng mô hình ra quyết định chia sẻ, lấy bệnh nhân làm trung tâm. Các nội dung chính cần thảo luận bao gồm:
- Kế hoạch sinh sản của bệnh nhân.
- Các đặc điểm mong muốn của biện pháp tránh thai.
- Các vấn đề y khoa hoặc bệnh lý đồng mắc.
- Kế hoạch nuôi con bằng sữa mẹ.
Những bệnh nhân chưa quyết định chọn biện pháp tránh thai tại bất kỳ thời điểm nào trong thai kỳ hoặc sau sinh sẽ được tư vấn chi tiết về tất cả các lựa chọn hiện có, đồng thời được cung cấp tài liệu hướng dẫn bằng văn bản về các phương pháp tránh thai, bao gồm cả tránh thai khẩn cấp. (Xem thêm ‘Tránh thai khẩn cấp’ và ‘Bệnh nhân chưa quyết định về biện pháp tránh thai’ ở dưới.)
Các biện pháp tránh thai sử dụng ngay sau sinh – Các phương pháp tránh thai có thể triển khai ngay sau khi sinh bao gồm:
- Triệt sản nam và nữ.
- Que cấy chỉ chứa progestin.
- Dụng cụ tử cung (IUD; loại chứa đồng hoặc levonorgestrel).
- Thuốc tiêm progestin.
- Vòng progesterone (trong thời kỳ cho con bú).
- Thuốc uống chỉ chứa progestin.
Lựa chọn thời điểm đặt IUD – Đối với những bệnh nhân mong muốn đặt IUD sau sinh, việc tư vấn cần tập trung cụ thể vào thời điểm đặt. Thời điểm đặt IUD có thể là ngay sau khi sổ nhau, trì hoãn hoặc đặt sau một khoảng thời gian (interval). Nguy cơ (ví dụ: tuột IUD và thủng tử cung) cũng như lợi ích (ví dụ: hiệu quả tránh thai) sẽ thay đổi tùy theo thời điểm đặt IUD sau sinh. (Xem thêm ‘Các lựa chọn về thời điểm đặt IUD sau sinh’ ở dưới.)
Nguy cơ và lợi ích của việc đặt IUD sau sinh – Các vấn đề cần thảo luận với bệnh nhân muốn đặt IUD sau sinh bao gồm nguy cơ tuột IUD, thủng tử cung và đặt sai vị trí. Mặc dù có những lo ngại này, tỷ lệ sử dụng IUD sau 6 tháng kể từ khi sinh cao gấp đôi ở những người đặt IUD ngay sau khi sổ nhau so với những người đặt sau một khoảng thời gian. (Xem thêm ‘Các vấn đề liên quan đến đặt IUD sau sinh’ ở dưới.)
Trì hoãn khởi đầu các biện pháp tránh thai có chứa estrogen – Đối với những người mong muốn sử dụng biện pháp tránh thai kết hợp estrogen-progestin tác dụng ngắn (như thuốc uống, miếng dán xuyên da và vòng âm đạo), không nên bắt đầu sử dụng trước 21 ngày sau sinh để giảm thiểu nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE). (Xem thêm ‘Thuốc tránh thai nội tiết tác dụng ngắn’ ở dưới.)
Tác động của các biện pháp tránh thai sau sinh
- Nuôi con bằng sữa mẹ – Nhìn chung, các phương pháp chỉ chứa progestin dường như có ít hoặc không gây ảnh hưởng đến kết quả nuôi con bằng sữa mẹ. Các nghiên cứu đánh giá tác động của thuốc tránh thai kết hợp (CHC; thuốc uống, miếng dán, vòng âm đạo) đối với thời gian và hiệu quả nuôi con bằng sữa mẹ cho thấy dữ liệu không nhất quán. Việc sử dụng vòng chỉ chứa progesterone giúp kéo dài tình trạng vô kinh trong thời kỳ cho con bú. Khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về thuốc tránh thai nội tiết và nuôi con bằng sữa mẹ có sự khác biệt. (Xem thêm ‘Các vấn đề xoay quanh thuốc tránh thai nội tiết trong thời kỳ cho con bú’ ở dưới.)
- Nguy cơ VTE – Hiện chưa có nghiên cứu nào đánh giá tỷ lệ mắc VTE ở bệnh nhân sau sinh sử dụng CHC hoặc thuốc tránh thai chỉ chứa progestin. Tuy nhiên, nguy cơ VTE liên quan đến việc sử dụng CHC ở bệnh nhân khỏe mạnh không mang thai cao hơn từ 3 đến 7 lần so với người không sử dụng; do đó, việc dùng CHC trong 3 đến 6 tuần đầu sau sinh thường được chống chỉ định. (Xem thêm ‘Tư vấn về nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch và thuốc tránh thai nội tiết trong thời kỳ sau sinh’ ở dưới.)