Viêm giác mạc do ánh sáng

TÓM TẮT

Viêm giác mạc do tia cực tím (photokeratitis) có thể phòng ngừa được. Những người tiếp xúc với tia UV trong các hoạt động giải trí nên sử dụng kính râm vừa vặn, có khả năng ngăn chặn hầu hết bức xạ tia cực tím (UV)-A và UV-B, đáp ứng các tiêu chuẩn của Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ (ANSI) đối với kính râm không kê đơn và có kê đơn 24 hoặc các tiêu chuẩn tương đương ngoài Hoa Kỳ.

Khi tiếp xúc trong môi trường nghề nghiệp yêu cầu sử dụng kính bảo hộ chống tia UV, tuyệt đối không được thay thế bằng kính chống tia UV thông thường hoặc kính áp tròng 23. Những người có nguy cơ tiếp xúc tia UV ở vùng mặt và trong công việc nên sử dụng thiết bị bảo hộ đáp ứng tiêu chuẩn ANSI dành cho bảo vệ mắt và mặt. Các biện pháp này được xem là cung cấp sự bảo vệ đầy đủ cho hầu hết người lao động tiếp xúc với nguồn tia UV từ mặt trời hoặc nguồn UV nhân tạo 23. Các cơ sở sử dụng đèn halide kim loại và đèn hơi thủy ngân nên tuân thủ các khuyến cáo của chương trình sức khỏe bức xạ thuộc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) 25 hoặc các tiêu chuẩn quốc tế tương đương.

TỔNG KẾT VÀ KHUYẾN CÁO

• Định nghĩa – Viêm giác mạc do tia cực tím (photokeratitis/ultraviolet [UV] keratitis) là tình trạng viêm giác mạc cấp tính, gây đau, xảy ra sau khi mắt tiếp xúc với bức xạ tia UV. (Xem phần ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
• Cơ chế bệnh sinh – Tiếp xúc với bức xạ tia UV cường độ cao cấp tính hoặc kéo dài gây bong tróc lớp bề mặt của biểu mô giác mạc, làm lộ các đầu dây thần kinh dưới biểu mô, dẫn đến đau và các triệu chứng khác. (Xem phần ‘Nguồn tiếp xúc tia cực tím’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
• Đặc điểm lâm sàng

  Các triệu chứng điển hình của viêm giác mạc do tia cực tím bao gồm đau mắt hai bên, cảm giác cộm xốn (như có dị vật), đỏ mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt, giảm thị lực và cảm giác nóng rát vùng da xung quanh mặt và cổ. Các triệu chứng xuất hiện sau vài phút đến vài giờ kể từ khi tiếp xúc với tia UV.

  Khám lâm sàng cho thấy thị lực giảm nhẹ, đỏ da mí mắt và mặt, chảy nước mắt, xung huyết kết mạc và phù kết mạc. Nhuộm fluorescein có thể phát hiện các tổn thương trợt biểu mô dạng chấm trên giác mạc. Không xuất hiện tình trạng giảm thị lực nghiêm trọng hoặc tiết dịch mủ từ mắt. (Xem phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

• Xử trí

  Chúng tôi đề nghị điều trị hỗ trợ cho bệnh nhân viêm giác mạc do tia cực tím bằng các loại thuốc nhỏ mắt, gel hoặc thuốc mỡ bôi trơn; hoặc thuốc nhỏ/thuốc mỡ kháng sinh (Khuyến cáo 2C).

  Bệnh nhân đau mắt mức độ nhẹ đến trung bình có thể được điều trị bằng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) đường uống. Đối với trường hợp đau nặng, chúng tôi đề nghị sử dụng opioid đường uống liều thấp như hydrocodone (Khuyến cáo 2C). Liều lượng hợp lý là 5 mg mỗi 4 đến 6 giờ khi cần thiết trong 24 đến 48 giờ đầu. Việc kiểm soát đau giúp bệnh nhân dễ ngủ và hỗ trợ quá trình hồi phục.

  Chúng tôi khuyến cáo không cấp phát hoặc kê đơn thuốc tê tại chỗ, mặc dù có thể sử dụng trong lần khám đầu tiên (Khuyến cáo 1C). Việc sử dụng kéo dài có thể dẫn đến tình trạng lệ thuộc thuốc, độc tính trên giác mạc, tổn thương biểu mô giác mạc kéo dài, loét giác mạc và thậm chí mất nhãn cầu.

  Ngoài ra, chúng tôi đề nghị không điều trị bằng thuốc giãn đồng tử (cycloplegics) (Khuyến cáo 2C). (Xem phần ‘Xử trí’ ở dưới.)

• Tiên lượng – Bệnh nhân dự kiến sẽ hồi phục hoàn toàn trong vòng 3 đến 7 ngày nếu được điều trị bảo tồn. (Xem phần ‘Tiên lượng’ ở dưới.)
• Phòng ngừa – Viêm giác mạc do tia cực tím có thể phòng ngừa được. Cần đeo kính bảo hộ khi tiếp xúc trong môi trường nghề nghiệp hoặc trong các hoạt động giải trí. (Xem phần ‘Phòng ngừa’ ở dưới.)