Chẩn đoán hội chứng buồng trứng đa nang ở người lớn

TÓM TẮT

Đặc điểm lâm sàng điển hình – Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) đặc trưng bởi tình trạng kinh thưa và tăng androgen máu, thường đi kèm với các yếu tố nguy cơ tim mạch như béo phì, rối loạn dung nạp glucose, rối loạn lipid máu và ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Đánh giá bệnh nhân nghi ngờ PCOS – Cần nghi ngờ chẩn đoán PCOS ở bất kỳ phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ nào có chu kỳ kinh không đều kèm theo các triệu chứng tăng androgen (mụn trứng cá, rậm lông, rụng tóc kiểu nữ). Tình trạng thừa cân hoặc béo phì càng làm tăng thêm nghi ngờ này.

Hầu hết các nhóm chuyên gia khuyến cáo nên đo nồng độ testosterone toàn phần ban đầu cho những phụ nữ có biểu hiện rậm lông. Trong trường hợp nghi ngờ có u tiết androgen hoặc tăng sản tế bào vỏ buồng trứng gây tăng androgen (rậm lông khởi phát muộn và tiến triển nhanh, có các dấu hiệu nam hóa như trầm giọng hoặc phì đại âm vật), chúng tôi đề nghị đo nồng độ dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS) huyết thanh cùng với testosterone toàn phần để tìm kiếm nguồn gốc tăng androgen từ tuyến thượng thận. (Xem thêm phần ‘Phụ nữ tăng androgen máu’ ở dưới.)

Đối với những phụ nữ chỉ đáp ứng một trong hai tiêu chuẩn (rối loạn rụng trứng và tăng androgen), cần thực hiện siêu âm đường âm đạo (TVUS) để kiểm tra sự hiện diện của buồng trứng đa nang. (Xem thêm phần ‘Siêu âm đường âm đạo’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Chẩn đoán PCOS hiện nay dựa trên tiêu chuẩn Rotterdam. Cần thỏa mãn 2 trong 3 tiêu chí sau để chẩn đoán: kinh thưa, tăng androgen máu và hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Tuy nhiên, không phải tất cả các chuyên gia đều đồng ý rằng những phụ nữ có kinh thưa và buồng trứng đa nang nhưng không tăng androgen thì được coi là mắc PCOS (bảng 3). (Xem thêm phần ‘Tiêu chuẩn Rotterdam (ưu tiên)’ ở dưới.)

Đánh giá bổ sung sau chẩn đoán

Đánh giá nguy cơ tim mạch – chuyển hóa – Sau khi chẩn đoán PCOS, việc đánh giá nguy cơ tim mạch – chuyển hóa bao gồm đo huyết áp, chỉ số khối cơ thể (BMI), bộ mỡ máu lúc đói và nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT). (Xem thêm phần ‘Đánh giá nguy cơ tim mạch – chuyển hóa’ ở dưới.)

Trầm cảm và ngưng thở khi ngủ – Cần khai thác các triệu chứng trầm cảm, rối loạn ăn uống và ngưng thở khi ngủ ở bệnh nhân PCOS vì đây là những tình trạng phổ biến ở nhóm đối tượng này. (Xem thêm phần ‘Rối loạn trầm cảm và lo âu’ và ‘Ngưng thở khi ngủ’ ở dưới.)

Đánh giá khả năng sinh sản (nếu có nhu cầu) – Những phụ nữ có khoảng cách giữa các kỳ kinh >35 ngày được xác định là rối loạn rụng trứng và có thể cần giảm cân và/hoặc sử dụng thuốc kích thích rụng trứng để thụ thai. Việc đánh giá khả năng sinh sản có thể trì hoãn cho đến khi bệnh nhân sẵn sàng mang thai. (Xem thêm phần ‘Vô sinh do không rụng trứng’ ở dưới.)