TÓM TẮT
Rối loạn sử dụng chất (SUDs) – Chúng tôi thực hiện đánh giá chi tiết về tình trạng sử dụng chất, bao gồm khảo sát cụ thể về loại chất, liều lượng, tần suất và hệ lụy từ việc sử dụng của bệnh nhân. Đồng thời, chúng tôi đánh giá nhận thức của bệnh nhân về tình trạng sử dụng và mức độ sẵn sàng thay đổi. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Loại, tần suất và liều lượng – Đối với mỗi loại chất, chủ yếu là thuốc lá/nicotine, rượu, thuốc kê đơn và các chất gây nghiện bất hợp pháp (opioids, chất kích thích, cần sa, thuốc an thần/thuốc ngủ), chúng tôi đặt một số câu hỏi để xác định tiền sử sử dụng, mô hình sử dụng, lần sử dụng cuối cùng, tần suất gần đây (ví dụ: một hoặc hai lần một tuần, hàng ngày) và ước tính số lượng. Thông tin này giúp chúng tôi quyết định có cần đánh giá chuyên sâu về SUD cho loại chất cụ thể đó hay không. (Xem ‘Loại, tần suất và liều lượng’ ở dưới.)
Sức khỏe tâm thần – Sự đồng mắc giữa các rối loạn sức khỏe tâm thần và SUD đã được ghi nhận rõ ràng. Chúng tôi thực hiện khai thác bệnh sử và đánh giá sức khỏe tâm thần toàn diện để xác định các rối loạn tâm thần trong quá khứ và hiện tại cũng như các phương pháp điều trị đã áp dụng. (Xem ‘Sức khỏe tâm thần’ ở dưới.)
Tác động y khoa – Việc sử dụng chất có thể gây suy giảm chức năng của hầu hết mọi hệ cơ quan trong cơ thể. Các bệnh lý y khoa có thể khởi phát do độc tính của chất, đường đưa chất vào cơ thể và các hành vi nguy cơ cao mà bệnh nhân thực hiện (ví dụ: dùng chung kim tiêm, quan hệ tình dục không an toàn, vệ sinh kém). (Xem ‘Y khoa tổng quát’ ở dưới.)
Xét nghiệm cận lâm sàng – Mặc dù các xét nghiệm mẫu sinh học (ví dụ: nước tiểu, máu, mồ hôi, tóc, nước bọt, hơi thở) có giá trị hạn chế trong việc chẩn đoán xác định SUD, nhưng chúng tôi thường sử dụng chúng để phát hiện việc sử dụng chất gần đây. Chúng tôi nhận thấy bệnh nhân có xu hướng trả lời trung thực hơn về việc sử dụng chất khi có các bằng chứng khách quan từ xét nghiệm. (Xem ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)
Tiền sử gia đình – Tiền sử gia đình có người mắc SUD được chứng minh là một yếu tố nguy cơ (bao gồm cả thành phần di truyền và môi trường) dẫn đến phát triển SUD. Môi trường gia đình có cha mẹ hoặc người chăm sóc chính mắc SUD thường liên quan đến tỷ lệ lạm dụng thể chất và tình dục, sang chấn cao hơn, kỹ năng nuôi dạy con kém và tương tác giữa cha mẹ và con cái không chất lượng; tất cả đều là các yếu tố nguy cơ của SUD. (Xem ‘Tiền sử gia đình’ ở dưới.)
Tiền sử xã hội – Những người mắc SUD thường gặp tình trạng rạn nứt các mối quan hệ gia đình và xã hội, không hoàn thành trách nhiệm tại trường học hoặc nơi làm việc, gặp khó khăn về tài chính, pháp lý, trong việc nuôi dạy con cái, bạo lực và thực hiện các hành vi nguy cơ cao. Họ thường bỏ bê các hoạt động mà trước đây họ từng yêu thích. (Xem ‘Tiền sử xã hội’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Chúng tôi sử dụng phỏng vấn lâm sàng để xác định xem bệnh nhân có đáp ứng các tiêu chuẩn chẩn đoán của Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, Ấn bản thứ 5, Bản hiệu đính văn bản (DSM-5-TR) của Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ hay không. Các bộ công cụ chẩn đoán có cấu trúc (được phát triển để đảm bảo tính tin cậy và giá trị trong nghiên cứu) cùng với các công cụ bán cấu trúc có thể khá dài và yêu cầu đào tạo chuyên sâu để thực hiện; tuy nhiên, chúng vẫn hữu ích trong thực hành lâm sàng tại một số cơ sở chuyên khoa. (Xem ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán DSM-5-TR’ ở dưới.)