Lạc nội mạc tử cung ở người lớn: Cơ chế bệnh sinh, dịch tễ học và ảnh hưởng lâm sàng

TÓM TẮT

Mô bệnh học và kiểu hình tổn thương – Các tổn thương lạc nội mạc tử cung bao gồm các tuyến và mô đệm nội mạc tử cung (hình 1). Khác với nội mạc tử cung tại chỗ, các ổ lạc nội mạc tử cung nằm ngoài nội mạc và cơ tử cung, thường đi kèm với mô xơ, máu và nang. Tổn thương lạc nội mạc tử cung vùng chậu được phân loại thành: tổn thương phúc mạc nông, tổn thương buồng trứng và tổn thương sâu. Hình thái đại thể và kích thước của các ổ lạc nội mạc này rất đa dạng. (Xem thêm mục ‘Mô bệnh học và kiểu hình tổn thương’ ở dưới.)

Giải phẫu và phân giai đoạn – Các vị trí lạc nội mạc tử cung vùng chậu thường gặp bao gồm buồng trứng và hố buồng trứng, dây chằng tử cung-xương cùng, túi cùng Douglas và bàng quang. Việc phân giai đoạn được thực hiện trong quá trình phẫu thuật; hệ thống tính điểm sửa đổi của Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) thường được sử dụng (biểu mẫu 1 và hình 1). (Xem thêm mục ‘Giải phẫu và phân giai đoạn’ ở dưới.)

Cơ chế bệnh sinh – Cơ chế bệnh sinh của lạc nội mạc tử cung vẫn chưa được xác định một cách chắc chắn và dường như là đa yếu tố, bao gồm sự hiện diện của mô nội mạc tử cung lạc chỗ, thay đổi miễn dịch, mất cân bằng giữa quá trình tăng sinh và apoptosis (chết tế bào theo chương trình), rối loạn tín hiệu nội tiết và các yếu tố di truyền. (Xem thêm mục ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

Dịch tễ học – Trên toàn cầu, ước tính có khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mắc lạc nội mạc tử cung; tỷ lệ lưu hành thay đổi tùy theo quần thể lâm sàng. Việc xác định tỷ lệ lưu hành gặp nhiều khó khăn do một số bệnh nhân không có triệu chứng, những người có triệu chứng thường biểu hiện đa dạng và không điển hình, đồng thời chẩn đoán xác định thường đòi hỏi phải phẫu thuật. (Xem thêm mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Ảnh hưởng của lạc nội mạc tử cung đến các tình trạng lâm sàng khác – Lạc nội mạc tử cung có liên quan đến việc tăng nguy cơ xảy ra các kết cục thai kỳ xấu, ung thư biểu mô buồng trứng (EOC) và xơ vữa động mạch. Cần có thêm dữ liệu trước khi thực hiện những thay đổi trong chiến lược tầm soát hoặc chăm sóc bệnh nhân. (Xem thêm mục ‘Ảnh hưởng lâm sàng’ ở dưới.)