Các chủng Coronavirus gây cảm lạnh thông thường

TÓM TẮT

• Vi sinh học Coronavirus

  Coronavirus là các virus RNA sợi dương có màng bọc với kích thước trung bình; tên gọi của chúng bắt nguồn từ hình thái đặc trưng giống như vương miện khi quan sát dưới kính hiển vi điện tử (hình 1). Các coronavirus gây cảm lạnh thông thường (ccCoVs) bao gồm alphacoronavirus HCoV-229E, HCoV-NL63 và betacoronavirus HCoV-OC43, HcoV-HKU1. (Xem thêm phần ‘Vi sinh học Coronavirus’ ở dưới.)

  SARS-CoV, SARS-CoV-2 và MERS-CoV đều thuộc nhóm betacoronavirus. Chi tiết về SARS-CoV-2 và MERS được trình bày ở nội dung khác. (Xem “COVID-19: Dịch tễ học, vi sinh học và phòng ngừa”.)

• Phân bố địa lý và theo mùa

  ccCoVs hiện diện khắp nơi; chúng được phát hiện ở bất cứ nơi nào có nghiên cứu tìm kiếm. Ở vùng khí hậu ôn đới, các nhiễm trùng đường hô hấp do ccCoV xảy ra chủ yếu vào mùa đông, mặc dù đôi khi ghi nhận các đỉnh dịch nhỏ vào mùa thu hoặc mùa xuân, và nhiễm trùng có thể xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. (Xem thêm phần ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

• Đặc điểm lâm sàng

  ccCoVs là nguyên nhân gây ra từ 5% đến 10% các trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp trên mắc phải trong cộng đồng ở người trưởng thành, xuất hiện rải rác hoặc theo các đợt bùng phát với quy mô khác nhau.

  Chúng cũng có thể đóng vai trò trong các tình trạng nhiễm trùng hô hấp nặng hơn ở cả trẻ em và người lớn (ví dụ: bệnh giống cúm, viêm phổi mắc phải trong cộng đồng, đợt cấp của bệnh đường hô hấp mạn tính), đặc biệt là ở người cao tuổi và bệnh nhân có bệnh lý phổi nền. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ và ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

• Chẩn đoán

  Hầu hết các trường hợp nhiễm ccCoV được chẩn đoán dựa trên lâm sàng, mặc dù xét nghiệm RT-PCR trên bệnh phẩm dịch tỵ hầu là phương pháp chẩn đoán được lựa chọn. (Xem thêm phần ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

• Điều trị

  Hiện không có liệu pháp điều trị đặc hiệu cho nhiễm ccCoV ngoài việc chăm sóc hỗ trợ. (Xem thêm phần ‘Điều trị và dự phòng’ ở dưới.)