TÓM TẮT
Mục đích của việc theo dõi bệnh nhân là nhằm đánh giá đáp ứng điều trị và phát hiện các tác dụng không mong muốn. Do đó, tần suất theo dõi cần được cá thể hóa tùy theo mức độ nặng của bệnh và phác đồ điều trị đã chọn. Những bệnh nhân điều trị toàn thân có bệnh tiến triển nặng hoặc kiểm soát kém sẽ cần được theo dõi thường xuyên hơn so với những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ.
TỔNG KẾT VÀ KHUYẾN CÁO
Tổng quan – Bệnh mụn mủ lòng bàn tay bàn chân (PPP) là một rối loạn da liễu đặc trưng bởi sự xuất hiện tái phát của các mụn mủ ở lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân (hình 1A-F). PPP thường đi kèm với các triệu chứng ngứa, nóng rát hoặc đau tại vùng tổn thương và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đáng kể đến chất lượng cuộc sống. (Xem phần ‘Giới thiệu’ ở dưới và bài “Bệnh mụn mủ lòng bàn tay bàn chân: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”.)
PPP diễn tiến mạn tính với các đợt cấp và thuyên giảm một phần, thường gây khó khăn trong điều trị. Chiến lược điều trị bao gồm các can thiệp nhằm giảm triệu chứng, cai thuốc lá và áp dụng nhiều liệu pháp y khoa khác nhau.
Dưỡng ẩm da và tránh các tác nhân kích ứng – Để giảm bớt các triệu chứng đi kèm của PPP, chúng tôi khuyên bệnh nhân nên duy trì dưỡng ẩm cho da và tránh tiếp xúc với các chất gây kích ứng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. (Xem phần ‘Biện pháp chung’ ở dưới.)
Cai thuốc lá – Mặc dù hiện chưa có đủ dữ liệu để đưa ra kết luận chính xác về hiệu quả của việc cai thuốc lá đối với diễn tiến của PPP, chúng tôi khuyến khích tất cả bệnh nhân ngừng hút thuốc. Có một mối liên hệ chặt chẽ giữa việc hút thuốc và sự khởi phát của PPP. (Xem phần ‘Biện pháp chung’ ở dưới và bài “Bệnh mụn mủ lòng bàn tay bàn chân: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”, phần ‘Cơ chế bệnh sinh’.)
Điều trị nội khoa – Các lựa chọn điều trị bao gồm liệu pháp tại chỗ, điều trị toàn thân và quang hóa trị liệu. Không có phương pháp điều trị nào mang lại hiệu quả đồng nhất cho mọi trường hợp và đáp ứng điều trị thường khó dự đoán. (Xem phần ‘Tổng quan’ ở dưới.)
Điều trị ban đầu cho thể khu trú – Đối với những bệnh nhân PPP chỉ tổn thương ở một vài vùng khu trú, chúng tôi đề nghị sử dụng corticosteroid tại chỗ cường độ siêu mạnh, áp dụng phương pháp băng kín trong điều trị ban đầu (Khuyến cáo 2C).
Điều trị ban đầu cho thể lan tỏa – Đối với bệnh nhân có tổn thương lan tỏa ở lòng bàn tay và/hoặc lòng bàn chân, chúng tôi đề nghị điều trị ban đầu bằng acitretin đường uống hoặc kết hợp psoralen đường uống với tia cực tím A (PUVA) (Khuyến cáo 2B). Có thể điều trị phối hợp với corticosteroid tại chỗ. (Xem phần ‘Điều trị bước một’ ở dưới.)
Thất bại với điều trị ban đầu – Những bệnh nhân không đáp ứng với corticosteroid tại chỗ, acitretin hoặc PUVA có thể hưởng lợi từ các liệu pháp khác. Phối hợp acitretin với PUVA, hoặc điều trị toàn thân bằng cyclosporine hoặc methotrexate là các lựa chọn ưu tiên cho điều trị bước hai. (Xem phần ‘Điều trị bước hai’ ở dưới.)