TÓM TẮT
- Dịch tễ học: Tăng sắc tố sau viêm (PIH) là tình trạng tăng hắc tố phản ứng xảy ra sau các tổn thương viêm da. PIH rất phổ biến và có thể xuất hiện ở mọi loại da, với nguy cơ tăng dần theo mức độ sắc tố của da. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
- Cơ chế bệnh sinh: Các biểu hiện lâm sàng của PIH có thể do sự gia tăng melanin ở thượng bì hoặc do lắng đọng sắc tố melanin trong trung bì. (Xem thêm ‘Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
- Biểu hiện lâm sàng: PIH đặc trưng bởi sự hình thành các dát hoặc mảng tăng sắc tố tại vị trí của tổn thương viêm da hoặc tổn thương da trước đó (hình 1A-I). Màu sắc của PIH có thể là nâu nhạt, nâu, xám đậm hoặc xanh xám. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
- Chẩn đoán: Chẩn đoán PIH hầu hết dựa trên thăm khám lâm sàng. Sinh thiết da thường không cần thiết trong đa số các trường hợp. (Xem thêm ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
- Xử trí:
- Các biện pháp thiết yếu: Xử trí PIH bao gồm các phương pháp nhằm ngăn chặn sự tồn tại kéo dài hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng tăng sắc tố. Các can thiệp quan trọng bao gồm: bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, điều trị nguyên nhân gốc rễ và loại bỏ các yếu tố thúc đẩy. (Xem thêm ‘Các biện pháp thiết yếu’ ở dưới.)
- Vai trò của can thiệp y khoa: Không phải tất cả bệnh nhân PIH đều cần điều trị bằng thuốc vì diễn tiến tự nhiên của bệnh là sẽ cải thiện chậm theo thời gian. Mục tiêu của điều trị nội khoa là đẩy nhanh quá trình hồi phục. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân’ và ‘Tiên lượng’ ở dưới.)
- Lựa chọn điều trị: Đối với những bệnh nhân mong muốn điều trị để đẩy nhanh quá trình hồi phục, chúng tôi đề xuất sử dụng hydroquinone bôi tại chỗ là lựa chọn điều trị ban đầu (Khuyến cáo 2C). Các lựa chọn điều trị khác giúp cải thiện PIH bao gồm retinoids tại chỗ, liệu pháp phối hợp ba thành phần, acid azelaic và peel da hóa học. (Xem thêm ‘Liệu pháp hàng một’ và ‘Liệu pháp hàng hai’ ở dưới.)
- Nguy cơ trầm trọng hơn: Các liệu pháp điều trị PIH có thể gây kích ứng da, do đó, chính việc điều trị cũng tiềm ẩn nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng PIH. (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân’ ở dưới.)