Sự đồng ý sau khi được giải thích trong sản khoa

TÓM TẮT

Bệnh nhân phụ nữ mang thai trưởng thành – Bác sĩ lâm sàng và bệnh nhân nên áp dụng quy trình đồng thuận sau khi được giải thích (informed consent) trong quản lý sản khoa theo từng bước, nhằm thực hiện các nguyên tắc đạo đức về lòng nhân ái (beneficence) và tôn trọng quyền tự quyết (respect for autonomy). Điều kiện để sự đồng thuận có giá trị là bệnh nhân phải có năng lực đưa ra quyết định tự nguyện và dựa trên đầy đủ thông tin (không bị cưỡng ép hoặc thao túng). (Xem thêm ‘Bệnh nhân phụ nữ mang thai trưởng thành’ ở dưới.)

Các nhóm đối tượng và tình huống đặc biệt

Bệnh nhân nhi – Tại một số khu vực pháp lý, bệnh nhân nhi mang thai được pháp luật đối xử như người trưởng thành. (Xem thêm ‘Bệnh nhân nhi’ ở dưới.)

Bệnh nhân gặp rào cản ngôn ngữ – Khi bệnh nhân không nói được ngôn ngữ địa phương, việc lấy sự đồng thuận phải được thực hiện bằng tiếng mẹ đẻ của bệnh nhân thông qua thông dịch viên, ưu tiên những người am hiểu thuật ngữ y khoa, nhằm đảm bảo bệnh nhân hiểu rõ thông tin bác sĩ truyền đạt và có thể đặt câu hỏi. (Xem thêm ‘Bệnh nhân gặp rào cản ngôn ngữ’ ở dưới.)

Tình huống khẩn cấp – Ngoại lệ về yêu cầu đồng thuận sau khi giải thích được áp dụng khi cần thực hiện thủ thuật cấp cứu cứu sống bệnh nhân mà nếu trì hoãn để lấy sự đồng thuận sẽ gây ra nguy cơ tổn thương nghiêm trọng và tức thì. Trong những trường hợp khẩn cấp này, bác sĩ lâm sàng có thể mặc định rằng bệnh nhân sẽ đồng ý, dựa trên giả định rằng không một người bình thường nào lại từ chối thủ thuật trong hoàn cảnh đó, trừ khi có chỉ thị trước (advance directive) hợp pháp từ chối can thiệp lâm sàng này. (Xem thêm ‘Tình huống khẩn cấp’ ở dưới.)

Bệnh nhân không thể hoàn tất quy trình đồng thuận sau khi được giải thích – Đối với những bệnh nhân không thể hoàn thành các bước trong quy trình đồng thuận, bác sĩ lâm sàng nên nỗ lực hỗ trợ ra quyết định (assisted decision making) để khắc phục các khiếm khuyết trong tư duy. Với những bệnh nhân mà việc hỗ trợ ra quyết định thất bại (nghĩa là bệnh nhân mất năng lực thực hiện quy trình đồng thuận một cách không thể đảo ngược), bác sĩ lâm sàng cần thực hiện quy trình đồng thuận với người đại diện ra quyết định hợp pháp, ưu tiên áp dụng tiêu chuẩn phán đoán thay thế (substituted judgment standard), sau đó là tiêu chuẩn lợi ích tốt nhất (best interest standard). (Xem thêm ‘Bệnh nhân suy giảm năng lực tâm thần’ ở dưới.)

Yêu cầu không phù hợp – Bác sĩ lâm sàng nên phản hồi các yêu cầu không phù hợp về mặt lâm sàng của bệnh nhân bằng cách vận dụng các bước của quy trình đồng thuận, với mục tiêu chuyển đổi yêu cầu ban đầu thành một yêu cầu dựa trên sự hiểu biết đầy đủ. (Xem thêm ‘Phản hồi các yêu cầu quản lý lâm sàng không phù hợp’ ở dưới.)

Phòng ngừa định kiến – Bác sĩ lâm sàng có trách nhiệm nghề nghiệp trong việc nâng cao sự tự nhận thức và đánh giá khách quan các phán đoán lâm sàng của chính mình, nhằm ngăn chặn các định kiến phát sinh từ xung đột lợi ích, từ đó tránh thực hiện các thủ thuật không cần thiết. (Xem thêm ‘Phòng ngừa định kiến trong quy trình đồng thuận sau khi giải thích phát sinh từ xung đột lợi ích’ ở dưới.)