Tình huống
Một bé trai 3 tuổi đến khám vì tình trạng phát ban. Trẻ sống tại một vùng núi nghèo, điều kiện kinh tế khó khăn và không rõ tiền sử bệnh tật. Vết phát ban đã xuất hiện vài tuần nay và có xu hướng lan rộng. Trẻ luôn trong tình trạng đói và gia đình thường xuyên thiếu lương thực. Khai thác bệnh sử ghi nhận không có buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau đầu, tê bì hay ngứa ran. Trẻ không dùng thuốc và không có tiền sử dị ứng. Cân nặng và chiều cao của trẻ dưới bách phân vị thứ 5 so với độ tuổi và giới tính.
Thăm khám lâm sàng cho thấy trẻ suy dinh dưỡng với lớp mỡ dưới da rất mỏng. Có tình trạng bong vảy và nứt kẽ ở khóe miệng, môi nứt nẻ và viêm. Lưỡi và niêm mạc hầu họng sưng và xung huyết. Xuất hiện các mảng vảy đỏ trên lông mày, má và mũi. Phát ban cũng xuất hiện ở vùng da bìu và lan xuống mặt trong của cả hai đùi. Da và kết mạc nhợt nhạt, móng tay và móng chân giòn. Kết quả xét nghiệm như sau:
Công thức máu: Hemoglobin 90 g/L, Thể tích trung bình hồng cầu (MCV) 82 fL, Tiểu cầu 180 G/L, Bạch cầu 7,5 G/L. Sinh hóa máu: Natri 136 mmol/L, Kali 3,8 mmol/L, Clorua 100 mmol/L, Bicarbonate 26 mmol/L, BUN 3,2 mmol/L (9 mg/dL), Creatinin 17,7 µmol/L (0,2 mg/dL), Glucose 4,05 mmol/L (73 mg/dL).
Nguyên nhân nào sau đây là có khả năng nhất gây ra tình trạng của bệnh nhân này?