Một nam 65 tuổi đến khoa cấp cứu vì đau đầu, lơ mơ và lú lẫn (S612)

Bệnh nhân nam 65 tuổi có tiền sử tăng huyết áp, nhập viện với tình trạng huyết áp rất cao (230/120 mm Hg) kèm theo các dấu hiệu thần kinh như đau đầu, lơ mơ, lú lẫn và phù gai thị, trong khi kết quả CT sọ não không cho thấy tổn thương thực thể (không thiếu máu cục bộ hay xuất huyết). Các biểu hiện này điển hình cho tình trạng bệnh não do tăng huyết áp (hypertensive encephalopathy), một dạng của cơn tăng huyết áp cấp cứu (hypertensive emergency).

Trong xử trí cơn tăng huyết áp cấp cứu, mục tiêu điều trị là ngăn chặn và đảo ngược sự tiến triển của rối loạn chức năng cơ quan đích, đồng thời duy trì tưới máu cơ quan để tránh các biến chứng. Việc giảm huyết áp nên được thực hiện nhanh chóng nhưng phải cẩn trọng theo các nguyên tắc sau:

• Mục tiêu trước mắt trong giờ đầu tiên là giảm huyết áp động mạch trung bình (MAP) xuống khoảng 20% đến 30% so với mức trước điều trị.
• Cần tránh hạ huyết áp quá thấp hoặc quá nhanh vì điều này có thể gây ra hiện tượng thiếu máu cục bộ não do mất cơ chế tự điều hòa lưu lượng máu não.

Vì vậy, lựa chọn E là thích hợp nhất. Việc sử dụng Labetalol (một thuốc chẹn thụ thể beta-1, beta-2 và alpha-1) để đưa huyết áp về mức 180/100 mm Hg phù hợp với mục tiêu giảm huyết áp thận trọng trong giai đoạn đầu, tránh gây sốc cho não.

Các lựa chọn khác không phù hợp vì:

• Propofol (A): Là thuốc an thần có tác dụng nhanh, dù có thể gây tụt huyết áp nhưng tác dụng này không thể dự đoán chính xác, do đó không được dùng làm thuốc hạ huyết áp chính.
• Mannitol (B): Là tác nhân thẩm thấu dùng để giảm áp lực nội sọ ở bệnh nhân có nguy cơ tụt kẹt não, không có vai trò hạ huyết áp.
• Thuốc lợi tiểu liều cao (C): Không có hiệu quả trong việc hạ huyết áp cấp tính trong tình trạng khẩn cấp, thường chỉ dùng như một biện pháp duy trì huyết áp sau đó.
• Hạ huyết áp xuống 140/80 mm Hg (D): Việc giảm huyết áp quá sâu về mức bình thường ngay trong giờ đầu có thể dẫn đến thiếu máu cục bộ não nghiêm trọng.