Sinh học bạch cầu ái toan và các nguyên nhân gây tăng bạch cầu ái toan

TÓM TẮT

Mô tả – Bạch cầu ái toan chủ yếu là các tế bào cư trú tại mô, với chức năng trong trạng thái sinh lý bình thường chưa được hiểu biết đầy đủ. Số lượng bạch cầu ái toan gia tăng trong nhiều bệnh lý khác nhau, với mức độ nghiêm trọng từ nhẹ đến đe dọa tính mạng. Khi được hoạt hóa, bạch cầu ái toan có thể giải phóng các chất trung gian gây tổn thương mô và góp phần vào cơ chế bệnh sinh. (Xem thêm ‘Sinh học bạch cầu ái toan’ ở dưới.)

Số lượng bạch cầu ái toan bình thường – Trong máu ngoại vi, số lượng tuyệt đối bạch cầu ái toan (AEC; được xác định bằng cách nhân tổng số lượng bạch cầu với tỷ lệ phần trăm bạch cầu ái toan) từ 0 đến 500 tế bào/microL (<0,5 x 10⁹/L) thường được coi là bình thường. (Xem thêm ‘Các mức độ bình thường và vị trí giải phẫu’ ở dưới.)

Tăng bạch cầu ái toan – Sự gia tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi hoặc tại các mô thường biểu hiện cho phản ứng tăng sinh thứ phát của quần thể bạch cầu ái toan đa dòng. Ít phổ biến hơn, tình trạng này có thể mang tính đơn dòng, phát sinh từ đột biến tế bào gốc tạo máu. (Xem thêm ‘Các cơ chế gây tăng bạch cầu ái toan’ ở dưới.)

Hậu quả của tăng bạch cầu ái toan – Tổn thương mô dễ xảy ra hơn khi AEC >1500 tế bào/microL, tuy nhiên tổn thương vẫn có thể xuất hiện ngay cả khi nồng độ bạch cầu ái toan trong máu thấp hơn. Cần lưu ý rằng mức độ tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác nguy cơ tổn thương cơ quan. (Xem thêm ‘Tổn thương mô’ ở dưới.)

Cơ quan đích – Mọi cơ quan đều có thể bị ảnh hưởng, nhưng da, đường thở và đường tiêu hóa là những cơ quan đích phổ biến nhất. Tim và hệ thần kinh cũng có thể bị xâm nhiễm, và tổn thương tại các cơ quan này có khả năng đe dọa đến tính mạng. (Xem thêm ‘Cơ quan đích’ ở dưới.)

Nguyên nhân gây tăng bạch cầu ái toan – Các nguyên nhân có thể được chia thành: các rối loạn gây triệu chứng tại nhiều hệ cơ quan kèm theo tăng bạch cầu ái toan ngoại vi (bảng 1) và các rối loạn chủ yếu ảnh hưởng đến một hệ cơ quan với mức độ tăng bạch cầu ái toan ngoại vi thay đổi (bảng 2). (Xem thêm ‘Các nguyên nhân chính gây tăng bạch cầu ái toan’ và ‘Các rối loạn có sự tham gia của bạch cầu ái toan tại các cơ quan cụ thể’ ở dưới.)

Mức độ tăng bạch cầu ái toan hiếm khi giúp xác định nguyên nhân, trừ trường hợp giá trị nằm ở các mức cực đoan (ví dụ: tăng bạch cầu ái toan rất nhẹ thường gặp trong hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng; tăng bạch cầu ái toan rất nặng [≥20.000 tế bào/microL] có khả năng cao do bệnh lý ác tính dòng tủy). Giữa hai mức độ này là một chẩn đoán phân biệt rộng rãi các căn nguyên tiềm ẩn. (Xem thêm ‘Tầm quan trọng của việc xem xét nhiều nguyên nhân có thể xảy ra’ ở dưới.)