Hướng dẫn các dịch vụ dự phòng cho trẻ vị thành niên

TÓM TẮT

Hầu hết các nguyên nhân gây bệnh và tử vong ở tuổi vị thành niên đều liên quan đến hành vi cá nhân, do đó phần lớn có thể phòng ngừa được. Các lâm sàng viên đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ (sàng lọc), tư vấn giảm thiểu rủi ro, cung cấp hướng dẫn sức khỏe tổng quát (hướng dẫn dự phòng) và thực hiện tiêm chủng. (Xem mục ‘Giới thiệu’ và ‘Khuyến cáo dịch vụ dự phòng cho tuổi vị thành niên’ ở dưới.)

Chúng tôi đề xuất sàng lọc cho bệnh nhân vị thành niên đối với các vấn đề sau:

• Tăng huyết áp; béo phì và rối loạn ăn uống;
• Tăng lipid máu (nếu có chỉ định); lao (nếu có yếu tố nguy cơ);
• Lạm dụng thể chất, tình dục và cảm xúc;
• Khó khăn trong học tập hoặc các vấn đề tại trường học;
• Sử dụng chất gây nghiện;
• Các vấn đề về bản dạng giới;
• Trầm cảm, lo âu và tự sát;
• Hành vi tình dục có thể dẫn đến mang thai ngoài ý muốn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm nhiễm HIV;
• Ung thư cổ tử cung (theo chỉ định).

(Xem mục ‘Sàng lọc’ ở dưới.)

Chúng tôi đề xuất tư vấn cho thanh thiếu niên về:

• Thói quen ăn uống lành mạnh;
• Giảm thiểu chấn thương;
• Tập thể dục thường xuyên;
• Hành vi tình dục có trách nhiệm;
• Tránh chia sẻ thông tin và hình ảnh cá nhân trên internet;
• Tránh xa thuốc lá, rượu bia và các chất gây nghiện khác.

(Xem mục ‘Hướng dẫn dự phòng cho tuổi vị thành niên’ ở dưới.)

Sự tham gia và thái độ của người chăm sóc ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi và kết quả sức khỏe của trẻ vị thành niên. Chúng tôi đề xuất người chăm sóc nên được hướng dẫn dự phòng ít nhất một lần trong mỗi giai đoạn: đầu, giữa và cuối thời kỳ vị thành niên của con em mình. (Xem mục ‘Hướng dẫn dự phòng cho cha mẹ hoặc người chăm sóc’ ở dưới.)

Chúng tôi khuyến cáo rà soát và cập nhật tiêm chủng cho thanh thiếu niên khi cần thiết (hình 1). (Xem mục ‘Tiêm chủng’ ở dưới.)

Chiến lược tích hợp các dịch vụ dự phòng vào chăm sóc y tế thường quy được trình bày trong sơ đồ (sơ đồ 1). Chiến lược này giúp các nhân viên y tế sàng lọc một loạt các nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn, xác định những trường hợp cần đánh giá thêm và tập trung vào những vấn đề cấp bách. (Xem mục ‘Chiến lược triển khai các dịch vụ dự phòng cho tuổi vị thành niên’ ở dưới.)