Bệnh Brucella: Điều trị và phòng ngừa

TÓM TẮT

Nguyên tắc điều trị chung – Các nguyên tắc chung trong điều trị Brucellosis bao gồm: sử dụng kháng sinh có hoạt tính trong môi trường nội bào acid (như doxycycline và rifampin), áp dụng liệu pháp phối hợp (do tỷ lệ tái phát cao khi điều trị đơn trị liệu) và kéo dài thời gian điều trị. (Xem thêm ‘Tiếp cận chung’ ở dưới.)

Tiếp cận lâm sàng – Đối với bệnh nhân Brucellosis không có tổn thương khu trú (như viêm đốt sống, Brucellosis thần kinh hoặc viêm nội tâm mạc), hướng tiếp cận của chúng tôi như sau (bảng 1):

• Người trưởng thành không mang thai – Chúng tôi khuyến nghị sử dụng phác đồ phối hợp doxycycline và một aminoglycoside (streptomycin hoặc gentamicin) hơn là phác đồ phối hợp đường uống (Khuyến cáo 2B). Phác đồ chứa aminoglycoside liên quan đến tỷ lệ thất bại điều trị và tái phát thấp hơn; phối hợp thuốc đường uống là một lựa chọn thay thế chấp nhận được trong trường hợp ưu tiên tránh điều trị đường tiêm. Thời gian điều trị là 6 tuần. (Xem thêm ‘Người trưởng thành không mang thai’ ở dưới.)
• Trẻ em – Chúng tôi khuyến nghị điều trị phối hợp đường uống (Khuyến cáo 2C) vì sự tiện lợi trong sử dụng so với đường tiêm. Trẻ từ 8 tuổi trở lên điều trị bằng doxycycline phối hợp rifampin; trẻ dưới 8 tuổi, thay thế doxycycline bằng trimethoprim-sulfamethoxazole (TMP-SMX). Thời gian điều trị là 6 tuần. (Xem thêm ‘Trẻ em’ ở dưới.)
• Phụ nữ mang thai – Đối với thai nhi dưới 36 tuần, chúng tôi khuyến nghị điều trị bằng rifampin phối hợp TMP-SMX so với các phác đồ thay thế khác (Khuyến cáo 2C). Đối với thai nhi từ 36 tuần trở lên, sử dụng rifampin đơn trị liệu cho đến khi sinh (do nguy cơ gây vàng nhân não ở trẻ sơ sinh khi dùng TMP-SMX trong tháng cuối thai kỳ). Sau khi sinh, tiếp tục điều trị phối hợp như ở người trưởng thành không mang thai và khuyên tạm dừng cho con bú cho đến khi hoàn tất điều trị. Tổng thời gian điều trị là 6 tuần. (Xem thêm ‘Phụ nữ mang thai’ ở dưới.)

Điều trị các biến chứng đặc thù – Đối với các tổn thương khu trú do viêm đốt sống, Brucellosis thần kinh hoặc viêm nội tâm mạc, hướng tiếp cận của chúng tôi như sau:

Người trưởng thành không mang thai và trẻ em từ 8 tuổi trở lên

• Viêm đốt sống – Đối với người trưởng thành không mang thai và trẻ em từ 8 tuổi trở lên mắc viêm đốt sống, chúng tôi khuyến nghị điều trị bằng doxycycline phối hợp rifampin và một aminoglycoside (streptomycin hoặc gentamicin) so với các phác đồ thay thế (bảng 2) (Khuyến cáo 2C). Đối với trẻ dưới 8 tuổi, thay thế doxycycline bằng TMP-SMX. Tổng thời gian điều trị ít nhất 12 tuần; thời gian cụ thể được điều chỉnh tùy theo từng bệnh nhân dựa trên đánh giá lâm sàng và hình ảnh X-quang theo dõi. (Xem thêm ‘Viêm đốt sống’ ở dưới.)
• Brucellosis thần kinh – Đối với người trưởng thành không mang thai và trẻ em từ 8 tuổi trở lên mắc Brucellosis thần kinh, chúng tôi khuyến nghị điều trị bằng ceftriaxone, rifampin và doxycycline so với các phác đồ thay thế (bảng 3) (Khuyến cáo 2C). Đối với trẻ dưới 8 tuổi, thay thế doxycycline bằng TMP-SMX. Tổng thời gian điều trị ít nhất 12 tuần và có thể kéo dài đến 6 tháng hoặc lâu hơn; thời gian điều trị tùy chỉnh theo từng bệnh nhân dựa trên đánh giá lâm sàng, kết quả dịch não tủy và hình ảnh X-quang theo dõi. (Xem thêm ‘Brucellosis thần kinh’ ở dưới.)
• Viêm nội tâm mạc – Đối với người trưởng thành không mang thai và trẻ em từ 8 tuổi trở lên mắc viêm nội tâm mạc do Brucella, chúng tôi khuyến nghị phác đồ kháng sinh phối hợp ba thuốc bao gồm một aminoglycoside (streptomycin hoặc gentamicin) trong tháng đầu tiên, CỘNG VỚI rifampin và doxycycline so với các phác đồ thay thế, thời gian điều trị ít nhất 12 tuần (bảng 4) (Khuyến cáo 2C). Đối với trẻ dưới 8 tuổi, thay thế doxycycline bằng TMP-SMX. Thời gian điều trị thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng, tùy chỉnh theo từng bệnh nhân dựa trên đánh giá lâm sàng và siêu âm tim theo dõi. Nhìn chung, hầu hết bệnh nhân viêm nội tâm mạc do Brucella cần phối hợp điều trị kháng khuẩn và phẫu thuật để có cơ hội khỏi bệnh cao nhất; tất cả bệnh nhân viêm nội tâm mạc do Brucella cần được hội chẩn ngoại khoa. (Xem thêm ‘Viêm nội tâm mạc’ ở dưới.)

Phụ nữ mang thai – Để điều trị phụ nữ mang thai có tổn thương khu trú do viêm đốt sống, Brucellosis thần kinh hoặc viêm nội tâm mạc, chúng tôi khuyến nghị phác đồ phối hợp ba thuốc bao gồm ceftriaxone, rifampin và TMP-SMX so với các phác đồ thay thế (Khuyến cáo 2C). Chúng tôi tránh sử dụng TMP-SMX trong tháng cuối của thai kỳ. Thời gian điều trị được tóm tắt như trên. (Xem thêm ‘Điều trị các biến chứng đặc thù’ ở dưới.)

Phòng bệnh – Các biện pháp phòng ngừa Brucellosis bao gồm: tránh tiêu thụ sữa tươi chưa tiệt trùng, thực hiện các biện pháp phòng ngừa cho những người có nguy cơ tiếp xúc nghề nghiệp, phòng ngừa lây truyền từ người sang người và kiểm soát bệnh trên động vật. Cần tránh tiếp xúc da hoặc niêm mạc với các mô nhiễm bệnh (như nhau thai hoặc sản phẩm sẩy thai) hoặc dịch nhiễm bệnh. Bệnh nhân cần được tư vấn chờ cho đến khi hoàn tất điều trị trước khi quan hệ tình dục không an toàn, và phụ nữ đang cho con bú nên được khuyên ngừng cho con bú cho đến khi kết thúc điều trị. (Xem thêm ‘Phòng bệnh’ ở dưới.)