TÓM TẮT
Ra quyết định dự phòng bằng thuốc – Việc quyết định dự phòng bằng thuốc đối với trẻ em có nguy cơ rất cao diễn tiến nặng hoặc gặp biến chứng do cúm cần được cá thể hóa, dựa trên các cân nhắc sau:
- Lợi ích tuyệt đối ở mức thấp đến trung bình và những nguy cơ tiềm tàng, đặc biệt là sự phát triển của tình trạng kháng thuốc kháng virus (xem ‘Lợi ích và tác hại tiềm tàng’ ở dưới).
- Các phương án thay thế dự phòng bằng thuốc, bao gồm (xem ‘Các phương án thay thế dự phòng bằng thuốc’ ở dưới):
- Khả năng tiếp cận, tính phù hợp và thời điểm tiêm chủng cúm – đây là biện pháp phòng ngừa nhiễm cúm chính.
- Khởi trị sớm bằng thuốc kháng virus (càng sớm càng tốt sau khi khởi phát triệu chứng).
Đối với hầu hết trẻ em có nguy cơ rất cao diễn tiến nặng hoặc có biến chứng do cúm, chúng tôi khuyến cáo nên khởi trị sớm bằng thuốc kháng virus (Khuyến cáo 2C); điều trị sớm có thể giúp giảm liều lượng và/hoặc thời gian sử dụng thuốc kháng virus, từ đó giảm nguy cơ xuất hiện tình trạng kháng thuốc (xem “Cúm mùa ở trẻ em: Xử trí”, phần ‘Liệu pháp kháng virus’).
Ngoài ra, cần xem xét nguy cơ diễn tiến nặng hoặc biến chứng của cúm ở trẻ hoặc những người tiếp xúc với trẻ (bảng 1), cũng như tính chất và thời điểm tiếp xúc (xem ‘Các yếu tố khác’ ở dưới).
Dự phòng bằng thuốc trong điều kiện ngoại trú – Việc dự phòng cúm (cả trước và sau tiếp xúc) thường không được khuyến cáo thường quy cho trẻ em điều trị ngoại trú. Các chỉ định có thể áp dụng dự phòng bằng thuốc cho trẻ em có nguy cơ rất cao diễn tiến nặng hoặc có biến chứng (ví dụ: trẻ đang điều trị hóa trị) hoặc những người tiếp xúc gần với trẻ như một phương án thay thế cho việc khởi trị sớm bằng thuốc kháng virus đã được thảo luận ở trên. (Xem ‘Điều kiện ngoại trú’ ở dưới.)
Ổ dịch tại cơ sở y tế/viện dưỡng lão – Dự phòng bằng thuốc là một trong nhiều biện pháp can thiệp nhằm kiểm soát ổ dịch cúm trong môi trường khép kín với những bệnh nhân có nguy cơ cao diễn tiến nặng hoặc có biến chứng (ví dụ: cơ sở chăm sóc dài hạn, đơn vị phục hồi chức năng bệnh viện, đơn vị ghép tạng). Trong bối cảnh này, chúng tôi định nghĩa một ổ dịch là khi có ≥2 trường hợp nhiễm cúm xác định bằng xét nghiệm, liên quan đến chăm sóc y tế, xảy ra trong cùng một khoa hoặc đơn vị trong vòng 72 giờ. (Xem ‘Ổ dịch tại cơ sở y tế’ ở dưới.)
Đối với những bệnh nhân/cư dân tiếp xúc nhưng không có triệu chứng và những bệnh nhân/cư dân thuộc đơn vị có ổ dịch (có hoặc không rõ tiếp xúc), chúng tôi khuyến cáo nên dự phòng bằng thuốc, ngay cả khi họ đã được tiêm phòng cúm (Khuyến cáo 2C). Virus cúm có thể lây lan rất nhanh trong môi trường khép kín.
Những bệnh nhân có triệu chứng cần được xét nghiệm chẩn đoán cúm và điều trị bằng thuốc kháng virus mà không cần chờ kết quả xét nghiệm. (Xem ‘Nhiễm bệnh sau tiêm chủng’ ở dưới.)
Tư vấn – Bệnh nhân và/hoặc người chăm sóc bệnh nhân được dự phòng bằng thuốc cần hiểu rõ các vấn đề sau (xem ‘Tư vấn dự phòng bằng thuốc’ ở dưới):
- Tiêm chủng là biện pháp phòng ngừa cúm chính. (Xem “Cúm mùa ở trẻ em: Phòng ngừa bằng vaccine” và “Tiêm vaccine cúm mùa ở người lớn”.)
- Dự phòng bằng thuốc không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhiễm cúm. (Xem ‘Lợi ích và tác hại tiềm tàng’ ở dưới.)
- Khả năng nhạy cảm với virus cúm sẽ quay trở lại sau khi ngừng thuốc dự phòng.
- Những cá nhân có nguy cơ cao diễn tiến nặng hoặc có biến chứng do cúm (bảng 1) nên đi khám y khoa nếu xuất hiện các triệu chứng của cúm để được điều trị bằng thuốc kháng virus kịp thời. (Xem ‘Nhiễm bệnh sau tiêm chủng’ ở dưới.)