Xử trí buồn nôn và nôn do hóa trị kiểm soát kém hoặc bùng phát ở người lớn

TÓM TẮT

Đánh giá – Đối với bệnh nhân có tình trạng buồn nôn và nôn do hóa trị (CINV) không kiểm soát tốt hoặc xuất hiện nôn bùng phát, bác sĩ lâm sàng cần đánh giá lại tình trạng bệnh lý, các bệnh lý đồng mắc, các loại thuốc đang sử dụng, và nguy cơ gây nôn của phác đồ hóa trị. Đồng thời, cần xác nhận xem phác đồ dự phòng tối ưu nhất đã được áp dụng hay chưa. (Xem ‘Đánh giá ban đầu’ ở dưới.)

Điều trị chống nôn – Nếu không xác định được nguyên nhân cụ thể cần xử trí, việc bổ sung một liệu pháp chống nôn thích hợp vào phác đồ dự phòng ban đầu là cần thiết.

Chúng tôi đề xuất sử dụng olanzapine cho đa số bệnh nhân thay vì các thuốc chống nôn cấp cứu khác, kết hợp với việc duy trì phác đồ chống nôn chuẩn (Khuyến cáo 2C). Việc sử dụng liều 5 mg thay vì 10 mg có thể giúp giảm tình trạng an thần do thuốc. (Xem ‘Olanzapine’ ở dưới.)

Các lựa chọn thay thế olanzapine cũng rất phù hợp, đặc biệt nếu bệnh nhân đã từng sử dụng olanzapine trước đó. Các lựa chọn bao gồm: thuốc đối kháng thụ thể neurokinin-1, lorazepam hoặc alprazolam, thuốc đối kháng dopaminergic (ví dụ: prochlorperazine, thiethylperazine, haloperidol), hoặc một loại thuốc đối kháng 5-hydroxytryptamine (5-HT3) khác so với loại đã sử dụng ban đầu. (Xem ‘Các thuốc chống nôn truyền thống thay thế’ ở dưới.)

Vai trò của các liệu pháp khác – Chúng tôi không khuyến cáo sử dụng cần sa y tế hoặc tinh dầu cannabidiol (CBD) để dự phòng hoặc điều trị CINV. Tuy nhiên, các cannabinoid như dronabinol và nabilone (nếu có) là một lựa chọn cho thuốc chống nôn cấp cứu; hiệu quả khiêm tốn của các thuốc này cần được cân nhắc kỹ lưỡng với nguy cơ tác dụng phụ, đặc biệt ở người cao tuổi. (Xem ‘Cannabinoid và cần sa y tế’ ở dưới.)

Đối với bệnh nhân có tình trạng CINV dù đã được áp dụng phác đồ dự phòng đầy đủ, hiện chưa có đủ bằng chứng để khuyến cáo sử dụng hay phản đối việc dùng gừng, châm cứu/bấm huyệt hoặc các liệu pháp bổ trợ khác. Tuy nhiên, những phương pháp này ít gây hại, do đó việc thử nghiệm các cách tiếp cận này là hợp lý đối với những bệnh nhân có nhu cầu. (Xem ‘Các liệu pháp bổ trợ’ ở dưới.)

Các chu kỳ hóa trị tiếp theo – Sau khi đã kiểm soát được tình trạng nôn bùng phát, các phác đồ dự phòng trong những chu kỳ hóa trị tiếp theo cần được điều chỉnh nếu tiếp tục duy trì cùng một phác đồ hóa trị đó. Một số chiến lược có thể được cân nhắc dựa trên sở thích của bệnh nhân và quyết định của bác sĩ lâm sàng, đã được trình bày ở trên. (Xem ‘Quản lý các chu kỳ hóa trị tiếp theo’ ở dưới.)