Hội chứng nôn nghén do cần sa

TÓM TẮT

Biểu hiện lâm sàng – Hội chứng nôn do cannabinoid (Cannabinoid hyperemesis syndrome – CHS) đặc trưng bởi các đợt đau bụng, nôn hoặc buồn nôn chu kỳ ở thanh thiếu niên lớn và người trưởng thành sử dụng cannabis mạn tính. Một đặc điểm điển hình là các triệu chứng thuyên giảm khi tắm nước nóng. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Đánh giá – Bảng tóm tắt hỗ trợ đánh giá và xử trí cấp cứu được cung cấp tại (bảng 1). Chúng tôi chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng và/hoặc chẩn đoán hình ảnh nhằm loại trừ các nguyên nhân khác hoặc xác định các biến chứng do nôn nhiều. (Xem thêm mục ‘Đánh giá chẩn đoán’ ở dưới.)

Chẩn đoán – CHS là một chẩn đoán lâm sàng. Bệnh thường được nghi ngờ ở những bệnh nhân sử dụng cannabis thường xuyên, có các đợt đau bụng dữ dội và nôn tái diễn, đặc biệt là có thói quen tắm nước nóng để giảm triệu chứng. Chẩn đoán CHS được xác lập khi các triệu chứng biến mất sau khi ngưng sử dụng cannabis; tuy nhiên, cần loại trừ các nguyên nhân nghiêm trọng khác thông qua tiền sử (ví dụ: kết quả thăm khám âm tính với các cơn đau tương tự trước đó), khám lâm sàng hoặc thực hiện các xét nghiệm phù hợp. (Xem thêm mục ‘Đánh giá chẩn đoán’ ở dưới.)

Tiêu chuẩn chẩn đoán Rome IV có thể hỗ trợ chẩn đoán CHS. Tất cả các tiêu chí sau đây cần xuất hiện trong 3 tháng gần nhất, với thời điểm khởi phát triệu chứng ít nhất 6 tháng trước khi chẩn đoán (xem mục ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới):

• Nôn theo đợt điển hình, tương tự như hội chứng nôn chu kỳ (CVS) về thời điểm khởi phát, thời gian kéo dài và tần suất.
• Xuất hiện sau một thời gian dài sử dụng cannabis.
• Các đợt nôn thuyên giảm khi ngưng sử dụng cannabis hoàn toàn.

Xử trí đợt cấp – Chúng tôi điều trị triệu chứng và truyền dịch tĩnh mạch. Đối với bệnh nhân đau bụng và/hoặc nôn nghi do CHS, chúng tôi đề nghị sử dụng droperidol hoặc haloperidol thay vì các thuốc chống nôn khác (Khuyến cáo 2C). Liều droperidol là 0,625 hoặc 1,25 mg và liều haloperidol là 0,05 đến 0,1 mg/kg (liều khởi đầu tối đa từ 2,5 đến 5 mg, tùy theo hướng dẫn của các chuyên gia). Có thể sử dụng các thuốc chống nôn khác như ondansetron, mặc dù chúng thường không hiệu quả. (Xem thêm mục ‘Tất cả bệnh nhân: Truyền dịch, thuốc đối kháng dopamine’ ở dưới.)

Với những bệnh nhân có triệu chứng kéo dài, chúng tôi đề xuất sử dụng kem capsaicin bôi tại chỗ (Khuyến cáo 2C). Thoa một lớp mỏng kem có nồng độ từ 0,025% đến 0,1% lên vùng bụng. (Xem thêm mục ‘Triệu chứng kéo dài: Capsaicin và các thuốc chống nôn khác’ ở dưới.)

Quản lý dài hạn – Chúng tôi khuyên tất cả bệnh nhân CHS nên ngừng sử dụng cannabis và đề xuất chuyển tuyến điều trị sức khỏe tâm thần hoặc cai nghiện chất. Bệnh nhân cần hiểu rằng có thể mất vài tuần kiêng cannabis thì các triệu chứng mới thuyên giảm, và chỉ có việc kiêng tuyệt đối mới ngăn ngừa được tái phát. Đối với những bệnh nhân không thể ngưng đột ngột, chúng tôi khuyên dùng các sản phẩm có nồng độ tetrahydrocannabinol (THC) thấp hơn và giảm tần suất sử dụng, với mục tiêu cuối cùng là kiêng hoàn toàn. (Xem thêm mục ‘Quản lý dài hạn’ ở dưới.)