TÓM TẮT
Khi được chăm sóc da đúng cách, các triệu chứng của viêm da liên quan đến són/tiểu không tự chủ (IAD) có thể cải thiện sau vài ngày và khỏi hoàn toàn trong vòng một đến hai tuần.
TÓM TẮT VÀ KHUYẾN NGHỊ
- Yếu tố nguy cơ và cơ chế bệnh sinh – Viêm da liên quan đến són/tiểu không tự chủ (IAD) là một dạng tổn thương da do ẩm phổ biến và đặc thù, xảy ra do da tiếp xúc kéo dài với nước tiểu hoặc phân. Nguy cơ mắc IAD đặc biệt cao ở những bệnh nhân són phân hoặc són cả phân lẫn nước tiểu. Các yếu tố nguy cơ bổ sung bao gồm tuổi cao, nữ giới, đái tháo đường và tình trạng bất động. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
- Biểu hiện lâm sàng – IAD biểu hiện bằng tình trạng đỏ da kéo dài, phù nề; trong những trường hợp nặng có thể xuất hiện các bóng nước hoặc vết trợt ở vùng da quanh hậu môn, mông và bộ phận sinh dục (hình 1A-B). Sự cư trú và nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn và nấm men là những biến chứng thường gặp. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ và ‘Biến chứng’ ở dưới.)
- Chẩn đoán – Việc chẩn đoán IAD nhìn chung khá rõ ràng, dựa trên biểu hiện lâm sàng và tiền sử són/tiểu không tự chủ. Công cụ phân loại viêm da liên quan đến són/tiểu không tự chủ toàn cầu Ghent (GLOBIAD) là một công cụ đơn giản và được sử dụng rộng rãi để đánh giá mức độ nghiêm trọng (hình 1). Cần phân biệt IAD với loét tì đè giai đoạn I và II (bảng 2). (Xem thêm ‘Chẩn đoán và chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
- Xử trí – Đối với tất cả bệnh nhân mắc IAD, chúng tôi đề xuất một chế độ chăm sóc da bài bản, bao gồm làm sạch da nhẹ nhàng bằng các sản phẩm không chứa xà phòng và chất bảo quản, kết hợp sử dụng kem dưỡng ẩm hoặc kem bảo vệ da thay vì chăm sóc thông thường (Khuyến cáo 2C). Các chất làm sạch không xà phòng dạng không cần rửa lại có thể ít gây kích ứng hơn các sản phẩm cần rửa sạch. Nên sử dụng các loại kem dưỡng ẩm hoặc kem bảo vệ da có khả năng gây kích ứng hoặc dị ứng thấp (ví dụ: mỡ petroleum, các sản phẩm gốc silicone, kem kẽm oxit mềm) để bảo vệ da. (Xem thêm ‘Xử trí’ ở dưới.)