TÓM TẮT
Chỉ định – Chỉ định phổ biến nhất khi điều trị trầm cảm chủ yếu đơn cực không kèm loạn thần bằng triiodothyronine (T3) là liệu pháp tăng cường; nghĩa là T3 được phối hợp vào phác đồ đơn trị liệu bằng thuốc chống trầm cảm hiện tại khi bệnh nhân không đáp ứng đầy đủ. Ngoài ra, có thể khởi đầu đồng thời T3 và thuốc chống trầm cảm ba vòng để đẩy nhanh tốc độ đáp ứng so với đơn trị liệu bằng thuốc ba vòng. Tuy nhiên, việc đáp ứng nhanh hơn không làm tăng tỷ lệ bệnh nhân đạt đáp ứng vào cuối liệu trình. (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới.)
Chống chỉ định – T3 chống chỉ định cho bệnh nhân suy thượng thận, đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim gần đây hoặc suy giảm chức năng tim mạch. Ngoài ra, cần thận trọng khi dùng T3 cho bệnh nhân cao tuổi (ví dụ: tuổi ≥ 65) để tránh các biến chứng tim mạch, và bệnh nhân đái tháo đường để tránh làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bệnh. (Xem ‘Chống chỉ định’ ở dưới.)
Đánh giá trước điều trị – Đánh giá ban đầu đối với bệnh nhân trầm cảm chủ yếu đơn cực bao gồm khai thác tiền sử tâm thần và nội khoa, thăm khám trạng thái tâm thần, khám thực thể và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng trọng tâm. Trước khi chỉ định T3, lâm sàng cần tầm soát bệnh lý tuyến giáp bằng cách định lượng nồng độ thyrotropin (TSH) huyết thanh cơ bản. Điện tâm đồ cơ bản không được yêu cầu thường quy. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân có bệnh lý tim mạch từ trước, cần hội chẩn với bác sĩ nội khoa hoặc bác sĩ tim mạch. (Xem ‘Đánh giá trước điều trị’ ở dưới.)
Sử dụng hormone tuyến giáp phối hợp – T3 thường được ưu tiên hơn T4 khi dùng để tăng cường hiệu quả thuốc chống trầm cảm trong trầm cảm chủ yếu đơn cực hoặc để đẩy nhanh tốc độ đáp ứng. Liều khởi đầu của T3 thường là 25 mcg/ngày trong một đến hai tuần; nếu ít hoặc không có cải thiện, liều sẽ tăng lên 50 mcg/ngày. Chúng tôi khuyến cáo lâm sàng nên duy trì T3 phối hợp trong ít nhất bốn đến sáu tuần trước khi quyết định liệu thuốc có hiệu quả hay không. (Xem ‘Lựa chọn hormone tuyến giáp’, ‘Liều dùng và cách dùng’ và ‘Thời gian thử điều trị thích hợp’ ở dưới.)
Tác dụng không mong muốn tiềm tàng – Liệu pháp phối hợp T3 liều 25 đến 50 mcg/ngày thường dung nạp tốt. Tuy nhiên, có thể xuất hiện các tác dụng không mong muốn tương tự cường giáp, bao gồm run, đánh trống ngực, không dung nạp nhiệt, vã mồ hôi, lo âu, tăng tần suất đi tiêu, khó thở và làm trầm trọng thêm tình trạng loạn nhịp tim. Ngoài ra, tình trạng cường giáp xuất hiện trong điều trị dài hạn có thể dẫn đến khử khoáng xương, loãng xương và tăng nguy cơ gãy xương. (Xem ‘Tác dụng phụ’, ‘Điều trị dài hạn’ ở dưới và “Cường giáp do thuốc”.)
Thời gian điều trị và theo dõi – Chúng tôi khuyến nghị những bệnh nhân đáp ứng với T3 phối hợp nên tiếp tục duy trì phối hợp T3 và thuốc chống trầm cảm trong ít nhất một năm. Lâm sàng nên theo dõi nồng độ TSH huyết thanh mỗi sáu tháng và giảm liều T3 nếu nồng độ TSH xuống dưới giới hạn bình thường thấp. (Xem ‘Điều trị dài hạn’ và ‘Theo dõi cận lâm sàng’ ở dưới.)