Quản lý dài hạn bệnh nhân phản vệ

TÓM TẮT

• Giáo dục duy trì – Bệnh nhân (và đối với trẻ em là gia đình, người chăm sóc) cần được hướng dẫn nhận biết sớm các triệu chứng của phản vệ và cách tự sử dụng epinephrine kịp thời (bảng 1). Cần tư vấn thường xuyên cho bệnh nhân rằng epinephrine là lựa chọn điều trị cấp cứu duy nhất và phù hợp cho phản vệ. Đối với những bệnh nhân đã xác định phản vệ, việc đánh giá để xác định tác nhân gây bệnh và hướng dẫn tránh dị nguyên cụ thể là vô cùng thiết yếu. Đây là một quá trình lâu dài, cần được duy trì trong mỗi lần tái khám. (Xem thêm ‘Giáo dục duy trì cho bệnh nhân’ ở dưới.)
• Hướng dẫn sử dụng thiết bị epinephrine – Bệnh nhân nên được cung cấp ít nhất một, và tốt nhất là hai liều epinephrine (dưới dạng bút tiêm tự động hoặc thiết bị xịt mũi), đồng thời được hướng dẫn chi tiết về thời điểm và cách sử dụng. (Xem thêm ‘Chuẩn bị cho bệnh nhân xử trí các trường hợp tái phát’ ở dưới.)
• Kế hoạch hành động khi xảy ra phản vệ – Kế hoạch hành động cấp cứu phản vệ cá thể hóa là một văn bản ngắn gọn trong một trang, liệt kê các dấu hiệu, triệu chứng của phản vệ và phác đồ điều trị phù hợp cho từng cá nhân. Văn bản này được dùng để trao đổi thông tin giữa lâm sàng và bệnh nhân, cũng như giữa bệnh nhân với gia đình, người chăm sóc, giáo viên hoặc những người khác có thể tham gia vào việc xử trí cấp cứu khi có cơn tái phát. (Xem thêm ‘Kế hoạch hành động cấp cứu phản vệ’ ở dưới.)
• Rà soát các thuốc điều trị bệnh lý khác – Tất cả các thuốc kê đơn và không kê đơn mà bệnh nhân đang sử dụng vì bất kỳ lý do nào đều cần được theo dõi. Một số thuốc có thể gây cản trở việc nhận biết sớm triệu chứng, làm tăng mức độ nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng đến quá trình điều trị phản vệ. Trong một số tình huống lâm sàng, có thể thay thế bằng các thuốc có tỷ lệ lợi ích/nguy cơ thuận lợi hơn. (Xem thêm ‘Thuốc điều trị các bệnh lý khác’ ở dưới.)
• Hướng dẫn tránh dị nguyên – Việc tránh các tác nhân gây phản vệ nói thì dễ nhưng thực hiện lại khó và khó duy trì trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, đây là yếu tố then chốt trong việc phòng ngừa các cơn phản vệ tiếp theo trong cộng đồng. (Xem thêm ‘Cách tránh tác nhân gây bệnh hiệu quả’ ở dưới.)
• Can thiệp giảm mức độ nhạy cảm với dị nguyên cụ thể – Phương pháp điều hòa miễn dịch đặc hiệu hiện có sẵn cho bệnh nhân phản vệ do một số nguyên nhân nhất định, chẳng hạn như nọc côn trùng châm, một số thực phẩm và một số loại thuốc. (Xem thêm ‘Can thiệp giảm mức độ nhạy cảm’ ở dưới.)