TÓM TẮT
- Định nghĩa – Bệnh nhân được coi là khó cai máy thở nếu thất bại trong lần thử tự thở (SBT) đầu tiên, sau đó cần tới 3 lần SBT hoặc mất 7 ngày mới vượt qua được một lần SBT. Có tới 40% bệnh nhân thở máy do bệnh lý cấp tính tại đơn vị hồi sức tích cực (ICU) gặp khó khăn trong việc cai máy. (Xem ‘Định nghĩa và tỷ lệ gặp’ ở dưới.)
- Khắc phục nguyên nhân – Việc thất bại nhiều lần khi thực hiện cai máy thường cho thấy bệnh lý dẫn đến chỉ định thở máy chưa được giải quyết triệt để và/hoặc xuất hiện thêm một hoặc nhiều vấn đề mới cản trở quá trình cai máy. Lâm sàng cần xác định và điều trị các vấn đề này (ví dụ: hô hấp, tim mạch, tâm lý, lỗi hệ thống máy thở, dinh dưỡng) (bảng 1) trước khi tiến hành các lần thử cai máy tiếp theo. (Xem ‘Xác định và khắc phục các nguyên nhân hạn chế khả năng cai máy thành công’ ở dưới.)
- Tiếp tục các thử nghiệm cai máy – Sau khi các nguyên nhân tiềm tàng được xác định và điều trị, có thể tiếp tục thực hiện các SBT. Quy trình SBT tương tự như lần cai máy đầu tiên, tuy nhiên cần đặc biệt lưu ý đến tư thế thoải mái, quản lý đường thở và thông khí phù hợp giữa các lần thử; ngoài ra, thời gian thử thường kéo dài hơn (lên đến 2 giờ). Đối với bệnh nhân có rối loạn chức năng tim, nên ưu tiên thông khí hỗ trợ áp lực (pressure support ventilation) không có áp lực dương cuối kỳ thở ra (PEEP) hoặc thử bằng T-piece. (Xem ‘Các thử nghiệm cai máy thở’ ở dưới.)
- Tập luyện sức cơ hô hấp – Vận động sớm/vật lý trị liệu có thể được áp dụng để duy trì sức cơ và tiềm năng thúc đẩy quá trình cai máy thở. Tuy nhiên, các chiến lược điều trị cụ thể cho bệnh nhân khó cai máy vẫn chưa được nghiên cứu rõ ràng. Tập cơ hít vào chưa cho thấy lợi ích rõ rệt, do đó thường không được áp dụng thường quy. (Xem ‘Các chiến lược nghiên cứu (tập cơ hít vào)’ và ‘Cải thiện sức cơ hô hấp’ ở dưới.)
- Bệnh nhân kháng trị – Một số bệnh nhân vẫn khó cai máy mặc dù bệnh lý cấp tính và các yếu tố gây thất bại đã được giải quyết. Trong những trường hợp này, thường sẽ tiến hành mở khí quản và chuyển bệnh nhân đến cơ sở/bệnh viện chăm sóc cấp tính dài hạn để tiếp tục nỗ lực cai máy (tức là cai máy kéo dài). (Xem ‘Chăm sóc cấp tính dài hạn’ và ‘Bệnh nhân kháng trị’ ở dưới.)