Trầm cảm nặng đơn cực có các triệu chứng loạn thần: Điều trị cấp tính

TÓM TẮT

Thuật ngữ – Trầm cảm chủ yếu đơn cực có triệu chứng loạn thần đặc trưng bởi các hoang tưởng và/hoặc ảo giác đi kèm với giai đoạn kéo dài từ hai tuần trở lên với ít nhất năm trong số các triệu chứng sau: khí sắc trầm cảm, mất hứng thú hoặc khoái cảm trong hầu hết các hoạt động, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, thay đổi khẩu vị hoặc cân nặng, chậm chạp hoặc kích động tâm thần vận động, mệt mỏi/giảm năng lượng, kém tập trung, cảm giác tội lỗi và thường xuyên có ý nghĩ về cái chết hoặc tự sát. (Xem ‘Thuật ngữ’ ở dưới và “Trầm cảm chủ yếu đơn cực có triệu chứng loạn thần: Dịch tễ học, đặc điểm lâm sàng, đánh giá và chẩn đoán”, phần ‘Chẩn đoán’.)

Điều trị

Lựa chọn đầu tay – Điều trị cấp tính đầu tay cho trầm cảm chủ yếu đơn cực có triệu chứng loạn thần là liệu pháp sốc điện (ECT) hoặc điều trị phối hợp thuốc chống trầm cảm và thuốc chống loạn thần. Đối với bệnh nhân mức độ nhẹ đến trung bình, chúng tôi đề xuất khởi đầu bằng điều trị phối hợp thuốc thay vì ECT (Khuyến cáo 2B). Phương pháp phối hợp thuốc thường dễ triển khai hơn, phổ biến hơn và dễ được bệnh nhân chấp nhận hơn so với ECT. (Xem ‘Lựa chọn đầu tay’ ở dưới.)

Chúng tôi ưu tiên phối hợp sertraline và olanzapine làm liệu pháp thuốc khởi đầu cho trầm cảm loạn thần đơn cực vì sự kết hợp này đã được nghiên cứu trên số lượng bệnh nhân lớn nhất trong các thử nghiệm ngẫu nhiên. Các lựa chọn thay thế hợp lý bao gồm fluoxetine phối hợp olanzapine, venlafaxine phối hợp quetiapine, amitriptyline phối hợp haloperidol, hoặc amitriptyline phối hợp perphenazine. (Xem ‘Lựa chọn phối hợp thuốc’ ở dưới.)

Đối với bệnh nhân trầm cảm loạn thần đơn cực có triệu chứng loạn thần nặng, có ý định tự sát, hoặc suy dinh dưỡng do chán ăn, chúng tôi đề xuất khởi đầu điều trị bằng ECT thay vì phối hợp thuốc (Khuyến cáo 2B). Ngoài ra, khởi đầu bằng ECT là hợp lý cho những bệnh nhân mong muốn thực hiện hoặc đã đáp ứng tốt với phương pháp này trong các đợt trầm cảm loạn thần đơn cực trước đó. (Xem ‘Lựa chọn đầu tay’ ở dưới và ‘Liệu pháp sốc điện’ ở dưới.)

Bệnh nhân kháng điều trị – Những bệnh nhân trầm cảm loạn thần đơn cực không đáp ứng đầy đủ sau một hoặc hai liệu trình phối hợp thuốc nên được chỉ định điều trị bằng ECT. Ngược lại, những bệnh nhân khởi đầu bằng một liệu trình ECT không thành công nên được chuyển sang điều trị phối hợp thuốc. (Xem ‘Bệnh nhân kháng điều trị’ ở dưới.)

Hồi phục

Thời gian hồi phục – Khoảng 50% bệnh nhân trầm cảm loạn thần đơn cực hồi phục trong vòng hai đến ba tháng và đại đa số bệnh nhân hồi phục trong vòng 6 đến 12 tháng. (Xem ‘Thời gian hồi phục’ ở dưới.)

Hồi phục chức năng – Suy giảm chức năng xã hội và nghề nghiệp thường xảy ra trong trầm cảm loạn thần đơn cực, và sự hồi phục chức năng thường chậm hơn so với sự thuyên giảm các triệu chứng loạn thần và trầm cảm. Bệnh nhân có thể thấy hữu ích khi dần dần quay lại các hoạt động bình thường sau khi giai đoạn rối loạn khí sắc thuyên giảm. (Xem ‘Hồi phục chức năng’ ở dưới.)