TÓM TẮT
-
Chất lượng cuộc sống – Tỷ lệ rối loạn chức năng tình dục cao ở phụ nữ mắc rối loạn sàn chậu (PFD) là một vấn đề đáng lưu tâm, bởi tình dục là một thành phần quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống tổng thể. Phụ nữ sa tạng chậu (POP) cũng thường ghi nhận sự suy giảm về hình ảnh cơ thể. (Xem thêm ‘Ý nghĩa’ ở dưới.)
-
Biểu hiện lâm sàng thường gặp – Bệnh nhân rối loạn sàn chậu thường gặp tình trạng són tiểu, són phân và/hoặc các triệu chứng của sa tạng chậu, bao gồm cảm giác phồng âm đạo, áp lực vùng chậu, hoặc phải dùng tay hỗ trợ (ấn/đẩy) để đi tiểu hoặc đi ngoài. Són tiểu được chẩn đoán dựa trên bệnh sử, thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm đơn giản tại phòng khám. Thăm khám vùng chậu giúp xác định chính xác hình thái sa tạng. (Xem thêm ‘Triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán’ ở dưới.)
-
Tác động của rối loạn chức năng tình dục ở nữ giới – Rối loạn chức năng tình dục ở nữ giới biểu hiện dưới nhiều hình thức, bao gồm: giảm ham muốn, suy giảm hưng phấn, không đạt được cực khoái hoặc đau khi quan hệ. Để thỏa mãn tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn chức năng tình dục, các vấn đề này phải có tính chất tái diễn hoặc kéo dài, gây ra sự phiền muộn cho cá nhân hoặc gây khó khăn trong quan hệ giữa các cá nhân. (Xem thêm ‘Triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán’ ở dưới.)
-
Tiếp cận chung – Để đánh giá những bệnh nhân phức tạp này, chúng tôi tiến hành khai thác bệnh sử tình dục, thảo luận về tác động của rối loạn sàn chậu và các phương pháp điều trị đối với chức năng tình dục, đồng thời sàng lọc các vấn đề cụ thể có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn điều trị (ví dụ: đau khi quan hệ hoặc són phân). Nhìn chung, chúng tôi bắt đầu điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn và chỉ chuyển sang phẫu thuật khi cần thiết hoặc theo nguyện vọng của bệnh nhân. (Xem thêm ‘Tiếp cận của chúng tôi’ ở dưới.)
-
Sa tạng chậu – Chức năng tình dục thường suy giảm tỷ lệ thuận với mức độ nghiêm trọng của sa tạng chậu (POP). Điều trị không phẫu thuật POP bằng vòng nâng âm đạo (pessary) hoặc tập luyện cơ sàn chậu có thể cải thiện tình trạng rối loạn chức năng tình dục ở một số phụ nữ và không gây tác dụng phụ. Phẫu thuật điều trị sa tạng chậu nhìn chung giúp cải thiện chức năng tình dục, tuy nhiên có thể gây đau khi quan hệ mới xuất hiện (de novo dyspareunia) ở tối đa 28% phụ nữ, đặc biệt khi áp dụng kỹ thuật tạo hình cơ nâng hậu môn (levatorplasty) hoặc đặt lưới xuyên âm đạo. (Xem thêm ‘Sa tạng chậu’ ở dưới.)
-
Rối loạn đường tiết niệu dưới – Các rối loạn đường tiết niệu dưới, chẳng hạn như són tiểu khi gắng sức (SUI), són tiểu gấp (UUI)/hội chứng bàng quang tăng hoạt (OAB) và viêm bàng quang kẽ/hội chứng đau bàng quang, đều có liên quan đến rối loạn chức năng tình dục. Việc cải thiện các triệu chứng SUI và UUI/OAB nhìn chung sẽ giúp cải thiện chức năng tình dục.
-
Kết quả điều trị SUI – Điều trị SUI bằng vật lý trị liệu cơ sàn chậu hoặc dùng vòng nâng âm đạo có thể cải thiện chức năng tình dục. Một phân tích gộp về các phương pháp phẫu thuật điều trị són tiểu khi gắng sức cho thấy sau phẫu thuật: khoảng 55% phụ nữ không thay đổi chức năng tình dục, 32% được cải thiện và 13% bị suy giảm chức năng tình dục. (Xem thêm ‘Són tiểu’ ở dưới.)
-
Kết quả điều trị UUI/OAB – Điều trị UUI/OAB cũng thường đi kèm với sự cải thiện chức năng tình dục. Các thuốc như nhóm kháng muscarinic 131-134,136-139, mirabegron 135 và tiêm botulinum nội bàng quang 140,141 được ghi nhận là có hỗ trợ cải thiện chức năng tình dục. Dữ liệu về tác động của kích thích thần kinh vùng cùng (SNM) đối với chức năng tình dục ở bệnh nhân OAB còn hạn chế, tuy nhiên, một số chuỗi ca lâm sàng nhỏ cũng cho thấy sự cải thiện 131,142,143. (Xem thêm ‘Són tiểu gấp/Bàng quang tăng hoạt’ ở dưới.)
-
Són phân (Mất kiểm soát đại tiện) – Són phân có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng tình dục ở phụ nữ rối loạn sàn chậu và là một trong những lý do khiến bệnh nhân né tránh hoạt động tình dục. Hiện nay, hiệu quả của phẫu thuật điều trị són phân đối với việc cải thiện chức năng tình dục vẫn chưa rõ ràng. (Xem thêm ‘Són phân’ ở dưới.)