TÓM TẮT
Nguyên nhân gây tử vong mẹ – Các nguyên nhân chính dẫn đến tử vong ở phụ nữ mang thai bao gồm xuất huyết, rối loạn tăng huyết áp, nhiễm trùng, đẻ khó và các biến chứng do phá thai không an toàn. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Chiến lược giảm tử vong mẹ
- Tiếp cận kế hoạch hóa gia đình – Việc cung cấp các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình miễn phí và dễ tiếp cận là yếu tố then chốt trong việc giảm tỷ lệ tử vong mẹ. Giảm thiểu mang thai ngoài ý muốn giúp giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến thai sản và tử vong do phá thai. (Xem ‘Kế hoạch hóa gia đình’ ở dưới.)
- Hỗ trợ từ cán bộ y tế có chuyên môn và chăm sóc cấp cứu – Sự hiện diện của đội ngũ cán bộ y tế có chuyên môn cùng các nguồn lực chăm sóc cấp cứu sản khoa là những mục tiêu chính nhằm giảm tử vong trong và sau sinh. (Xem ‘Cán bộ y tế có chuyên môn’ và ‘Chăm sóc cấp cứu sản khoa’ ở dưới.)
- Phòng ngừa xuất huyết sau sinh – Trong dự phòng xuất huyết sau sinh (PPH), misoprostol ít hiệu quả hơn oxytocin nhưng vẫn hiệu quả hơn là không điều trị. Tuy nhiên, đây là một lựa chọn hợp lý tại các quốc gia nghèo, nơi các loại thuốc yêu cầu bảo quản lạnh hoặc cần dùng kim tiêm/truyền tĩnh mạch có thể gây khó khăn. Đây cũng là phương pháp phù hợp để kiểm soát mất máu trong PPH khi không có sẵn oxytocin hoặc ergonovine. Tại các quốc gia hạn chế về nguồn lực, carbetocin được chứng minh là có hiệu quả phòng ngừa cao nhất, trong khi chất lượng của oxytocin và misoprostol thường bị nghi ngờ. (Xem ‘Xuất huyết quanh sinh’ ở dưới.)
- Phát hiện tiền sản giật – Chăm sóc tiền sản với việc theo dõi huyết áp định kỳ có khả năng ngăn ngừa 70% các trường hợp sản giật nhờ phát hiện sớm tiền sản giật. Tỷ lệ tử vong do sản giật tại các quốc gia thu nhập thấp (LICs) lên tới 3% đến 5%. Các can thiệp then chốt khác để giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong mẹ bao gồm sử dụng magnesium sulfate và liệu pháp hạ áp đối với tăng huyết áp nặng. (Xem ‘Tiền sản giật/Sản giật’ ở dưới.)
- Lợi ích của nguyên tắc “6 sạch” – Đối với sản phụ trong quá trình sinh, chúng tôi và các tổ chức khác khuyến cáo áp dụng nguyên tắc “6 sạch”, bao gồm: bàn tay sạch, vùng tầng sinh môn sạch, bề mặt đỡ sinh sạch, dây rốn và dụng cụ thắt sạch, và bề mặt cắt sạch (Khuyến cáo 1B). Việc áp dụng “6 sạch”, thông qua bộ dụng cụ đỡ sinh sạch, giúp giảm nhiễm khuẩn huyết ở mẹ và trẻ sơ sinh. (Xem ‘Nhiễm khuẩn huyết’ ở dưới.)