TÓM TẮT
Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine chọn lọc (SNRIs): Nhóm SNRIs bao gồm desvenlafaxine, duloxetine, levomilnacipran, milnacipran và venlafaxine. (Xem thêm ‘Desvenlafaxine’, ‘Duloxetine’, ‘Levomilnacipran’, ‘Milnacipran’ và ‘Venlafaxine’ ở dưới.)
Hiệu quả: SNRIs có hiệu quả trong điều trị trầm cảm chủ yếu đơn cực. (Xem thêm “Tiếp cận quản lý ban đầu trong rối loạn trầm cảm chủ yếu ở người trưởng thành” và “Lựa chọn điều trị trầm cảm kháng thuốc đơn cực ở người trưởng thành”.)
Dược lực học: SNRIs điều trị trầm cảm bằng cách ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine tại tiền synapse. Quá trình này tạo ra một chuỗi các phản ứng làm tăng dẫn truyền synapse của hai chất dẫn truyền thần kinh này. (Xem thêm ‘Dược lực học’ ở dưới.)
Dược động học: Các thông số dược động học của SNRIs có sự khác biệt (bảng 1). Tương tự như hầu hết các thuốc chống trầm cảm khác, duloxetine gắn kết mạnh với protein và được chuyển hóa chủ yếu qua gan. Các thuốc SNRI khác có tỷ lệ gắn kết protein thấp hơn và được đào thải qua thận nhiều hơn. (Xem thêm ‘Dược động học’ ở dưới.)
Hướng dẫn bệnh nhân: Trước khi kê đơn SNRIs, lâm sàng viên cần thảo luận với bệnh nhân về tương tác thuốc, tác dụng phụ (bảng 3), thời gian khởi phát đáp ứng và cách ngưng thuốc. (Xem thêm ‘Hướng dẫn rà soát cùng bệnh nhân’ ở dưới.)
Đánh giá ban đầu: Không yêu cầu xét nghiệm y khoa đặc hiệu nào trước khi bắt đầu dùng SNRIs, tuy nhiên nên đánh giá huyết áp nền đối với một số thuốc trong nhóm này. Việc định lượng nồng độ thuốc trong huyết thanh không được thực hiện thường quy. (Xem thêm ‘Xét nghiệm y khoa, nồng độ huyết tương và theo dõi’ ở dưới.)
Liều dùng: Chúng tôi khuyến cáo khởi đầu SNRIs với liều thấp để đánh giá khả năng dung nạp, sau đó tăng dần lên liều hiệu quả tối thiểu trong vòng một tuần. Sau đó, có thể tiếp tục tăng liều cho những bệnh nhân chưa đáp ứng nhưng dung nạp thuốc tốt. Liều khởi đầu và khoảng liều đích của từng loại SNRI được liệt kê trong bảng (bảng 4). (Xem thêm ‘Liều dùng’ ở dưới.)
Cách dùng: Dùng SNRIs cùng với thức ăn có thể làm giảm buồn nôn, đây là tác dụng phụ phổ biến nhất. (Xem thêm ‘Cách dùng’ ở dưới.)
Tác dụng không mong muốn: SNRIs có thể gây ra các tác dụng phụ, trong đó buồn nôn là phổ biến nhất. Các tác dụng phụ khác bao gồm táo bón, chóng mặt, khô miệng và vã mồ hôi. Ngoại trừ duloxetine, các thuốc SNRI khác có thể làm tăng huyết áp, do đó cần theo dõi chỉ số này. Tất cả các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin đều có thể gây rối loạn chức năng tình dục. Sử dụng SNRIs kéo dài (ví dụ: ≥6 tháng) có thể dẫn đến tăng cân đáng kể (ví dụ: 5 kg). Ngoài ra, SNRIs còn liên quan đến việc tăng nguy cơ chảy máu, hủy xương và hạ natri máu. (Xem thêm ‘Tác dụng không mong muốn’ ở dưới.)
Ngưng thuốc: Ngưng SNRIs đột ngột có thể gây ra các triệu chứng cai thuốc; vì vậy, chúng tôi khuyến cáo nên giảm liều dần trước khi ngưng hẳn. Mặc dù levomilnacipran và milnacipran ít có khả năng gây triệu chứng cai thuốc hơn, nhưng việc giảm liều dần vẫn được ưu tiên nếu thời gian cho phép. (Xem thêm ‘Desvenlafaxine’, ‘Duloxetine’, ‘Levomilnacipran’, ‘Milnacipran’, ‘Venlafaxine’ ở dưới và “Hội chứng cai thuốc chống trầm cảm và cách ngưng thuốc chống trầm cảm ở người trưởng thành”.)
Quá liều: Venlafaxine có thể gây tử vong khi quá liều cao hơn so với nhóm SSRIs. (Xem thêm ‘Quá liều’ ở dưới.)
Tổng quan nhanh về các đặc điểm lâm sàng và xử trí quá liều SNRI được cung cấp trong bảng (bảng 5). Thông tin chi tiết hơn về ngộ độc cấp (ví dụ: quá liều) do SNRIs được rà soát ở nội dung khác. (Xem thêm “Ngộ độc cấp do các thuốc chống trầm cảm không điển hình (non-SSRI), bao gồm các thuốc điều hòa serotonin và thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (SNRIs)”.)