TÓM TẮT
Mục tiêu chung – Mục tiêu chính đối với bệnh nhân đái tháo đường nhập viện là giảm thiểu sự xáo trộn trạng thái chuyển hóa, phòng ngừa các biến cố đường huyết bất lợi (đặc biệt là hạ đường huyết), nhanh chóng đưa bệnh nhân trở lại trạng thái cân bằng đường huyết ổn định và đảm bảo chuyển tiếp thuận lợi sang điều trị ngoại trú. (Xem thêm ‘Mục tiêu trong môi trường bệnh viện’ ở dưới.)
Mục tiêu đường huyết – Đối với hầu hết bệnh nhân đái tháo đường nhập viện không trong tình trạng nguy kịch, chúng tôi đề nghị mục tiêu đường huyết trước bữa ăn < 140 mg/dL (7,8 mmol/L) và tất cả các giá trị đường huyết bất kỳ < 180 mg/dL (10 mmol/L) (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Bệnh nhân không trong tình trạng nguy kịch’ ở dưới.)
Có thể áp dụng mục tiêu nghiêm ngặt hơn đối với những bệnh nhân ổn định có tiền sử kiểm soát đường huyết tốt; ngược lại, nên đặt mục tiêu thận trọng hơn cho bệnh nhân cao tuổi hoặc người có nhiều bệnh đồng mắc nặng, nơi mà nguy cơ hạ đường huyết tăng cao có thể lớn hơn bất kỳ lợi ích tiềm năng nào.
Đái tháo đường type 2
Bệnh nhân chỉ điều trị bằng chế độ ăn uống thường không cần liệu pháp hạ đường huyết đặc hiệu. Tuy nhiên, cần theo dõi đường huyết thường xuyên để tránh bỏ sót các tình trạng tăng đường huyết nghiêm trọng. (Xem thêm ‘Bệnh nhân điều trị bằng chế độ ăn’ ở dưới.)
Bệnh nhân điều trị bằng thuốc hạ đường huyết đường uống hoặc các liệu pháp dựa trên glucagon-like peptide 1 (GLP-1) dạng tiêm có thể tiếp tục phác đồ thuốc thông thường trong một số trường hợp (bệnh nhân có ăn uống, đường huyết được kiểm soát tốt và không có chống chỉ định với thuốc đường uống) (sơ đồ 1). Tuy nhiên, nếu đường huyết không được kiểm soát tốt bằng thuốc uống thông thường hoặc nếu bệnh nhân không ăn, nên ngừng thuốc và bắt đầu điều trị bằng insulin (sơ đồ 2). (Xem thêm ‘Bệnh nhân điều trị bằng thuốc đường uống hoặc liệu pháp GLP-1’ ở dưới.)
Liệu pháp insulin nên được duy trì ở tất cả bệnh nhân đang sử dụng để đảm bảo nồng độ insulin cơ bản trong tuần hoàn ổn định (sơ đồ 1 và sơ đồ 2). (Xem thêm ‘Bệnh nhân điều trị bằng insulin’ ở dưới.)
Đái tháo đường type 1
Bệnh nhân đái tháo đường type 1 cần insulin trong mọi thời điểm, bất kể có ăn hay không. Insulin có thể được dùng đường dưới da hoặc đường tĩnh mạch. Đối với insulin dưới da, tuyệt đối không sử dụng phác đồ liều insulin trượt (sliding scale) như là liệu pháp insulin duy nhất. Tối ưu nhất là kết hợp insulin nền (glargine, detemir, degludec hoặc neutral protamine hagedorn [NPH]) với insulin bữa ăn và insulin hiệu chỉnh (thường là insulin tác dụng nhanh) (sơ đồ 1 và sơ đồ 2). (Xem thêm ‘Bệnh nhân đái tháo đường type 1’ ở dưới.)
Khi dùng insulin tĩnh mạch, một khi đường huyết đạt mức mục tiêu, cần truyền glucose (dưới dạng dextrose hoặc trong nuôi dưỡng toàn thân qua đường tĩnh mạch [TPN]) để ngăn chặn quá trình dị hóa. Đường huyết cần được đo thường xuyên (mỗi 1 đến 2 giờ đối với bệnh nhân đang truyền insulin). (Xem thêm ‘Truyền insulin’ ở dưới.)