Tổn thương dây chằng bên trong (bên chày) của khớp gối

TÓM TẮT

• Dịch tễ học

  Tổn thương dây chằng bên trong (MCL) là một trong những chấn thương khớp gối thường gặp nhất trong thể thao. (Xem thêm mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

• Cơ chế chấn thương

  Dây chằng bên trong đóng vai trò là cấu trúc kiềm chế chính đối với chuyển động vẹo ngoài (valgus) và xoay ngoài xương chày của khớp gối. MCL thường bị tổn thương do lực vẹo ngoài, xuất phát từ một cú đánh trực tiếp vào mặt ngoài khớp gối hoặc do lực gián tiếp khi xoay hoặc dạng cẳng chân trong khi bàn chân đang cố định trên mặt đất. Các tác động trực tiếp thường gây ra tổn thương nghiêm trọng hơn. (Xem thêm mục Giải phẫu và Cơ chế chấn thương và chữa lành ở dưới.)

• Phân loại mức độ tổn thương

  Tổn thương MCL được phân loại theo các cấp độ:

  • Độ I: tổn thương nhẹ, khớp gối ổn định.
  • Độ II: rách một phần, có dấu hiệu mất ổn định.
  • Độ III: rách hoàn toàn, gây mất ổn định khớp gối nghiêm trọng.
  (Xem thêm mục Các nghiệm pháp đặc biệt và phân độ chấn thương ở dưới.)

• Tổn thương phối hợp và chẩn đoán phân biệt

  Mặc dù tổn thương MCL thường đơn độc, nhưng cần loại trừ các tổn thương phối hợp với dây chằng chéo trước (ACL), sụn chên trong và góc sau trong (posterior medial corner). (Xem thêm mục Chẩn đoán phân biệt ở dưới.)

• Thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh

  Trong hầu hết các trường hợp, tổn thương MCL có thể được chẩn đoán chỉ thông qua khai thác bệnh sử kỹ lưỡng và thăm khám lâm sàng. Siêu âm tại giường có thể hỗ trợ chẩn đoán. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác, bao gồm X-quang quy ước, X-quang stress và có thể là cộng hưởng từ (MRI), thường được sử dụng để loại trừ các tổn thương phối hợp. (Xem thêm mục Khám thực thể và Chẩn đoán ở dưới.)

• Điều trị và chỉ định chuyển chuyên khoa chấn thương chỉnh hình

  Chúng tôi khuyến khích điều trị bảo tồn kết hợp phục hồi chức năng đối với các tổn thương MCL đơn độc (Khuyến cáo 2B). Phẫu thuật chỉ được chỉ định cho những trường hợp không đáp ứng với điều trị bảo tồn nghiêm ngặt, mất ổn định khớp gối nghiêm trọng, tổn thương nội khớp phối hợp hoặc tổn thương đa dây chằng. (Xem thêm mục Chỉ định hội chẩn hoặc chuyển tuyến ở dưới.)

• Sử dụng nẹp

  Nẹp chức năng hoặc nẹp bản lề có thể hữu ích trong giai đoạn đầu phục hồi, đặc biệt đối với các tổn thương gây mất ổn định. Tuy nhiên, tuyệt đối không bất động hoàn toàn khớp gối trong bất kỳ thời điểm nào. Hiệu quả của việc dùng nẹp dự phòng hiện vẫn chưa được chứng minh. (Xem thêm mục Theo dõi và phục hồi chức năng và Nẹp phòng ngừa ở dưới.)

• Vật lý trị liệu và trở lại thi đấu

  Phục hồi chức năng bao gồm các bài tập tăng dần để cải thiện tầm vận động và sức mạnh cơ. Quá trình phục hồi đối với tổn thương MCL nhẹ thường diễn ra nhanh chóng, vận động viên có thể trở lại thi đấu trong vòng vài tuần. Tiên lượng dài hạn cho mọi cấp độ tổn thương MCL đều rất tốt. (Xem thêm mục Theo dõi và phục hồi chức năng và ‘Quay trở lại thể thao’ ở dưới.)