TÓM TẮT
Sau khi chụp X-quang kiểm tra sau nắn chỉnh, bệnh nhân cần nhập viện theo dõi qua đêm để giám sát chặt chẽ chức năng mạch máu của chi. Việc đánh giá định kỳ tình trạng thần kinh mạch máu là cực kỳ quan trọng; các cuộc thăm khám nên được thực hiện mỗi 3 đến 4 giờ một lần, kéo dài tối thiểu trong 24 giờ đầu 43.
Sau khi xuất viện, cần chụp lại X-quang tư thế thẳng và nghiêng trong tuần đầu tiên để xác nhận kết quả nắn chỉnh. Đồng thời, bệnh nhân cần được theo dõi sát bởi chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để đánh giá tổn thương dây chằng và xác định chỉ định phẫu thuật tái tạo 44. Bệnh nhân cũng cần được cung cấp hướng dẫn chi tiết bằng văn bản về các dấu hiệu tổn thương mạch máu để quay lại khoa cấp cứu ngay lập tức, và các dấu hiệu này cần được giải thích cẩn thận.
TỔNG KẾT VÀ KHUYẾN NGHỊ
- Cơ chế, nguy cơ đối với chi và phác đồ xử trí – Trật khớp đùi chày, mặc dù ít gặp, nhưng là tổn thương tiềm ẩn nguy cơ đe dọa mất chi. Nguyên nhân thường do chấn thương năng lượng cao và gây tổn thương nhiều dây chằng khớp gối. Phác đồ xử trí trật khớp đùi chày được trình bày trong (phác đồ 1).
- Biểu hiện lâm sàng – Nhiều trường hợp trật khớp đùi chày có biểu hiện lâm sàng rõ rệt dựa trên tiền sử chấn thương cấp tính và tư thế bất thường của khớp gối. Thường đi kèm với tình trạng tràn máu khớp và xuất huyết dưới da nghiêm trọng. Đau và sưng nề thường gây khó khăn cho việc thăm khám, nhưng vẫn có thể đánh giá được hướng trật khớp. Lưu ý, một số lượng đáng kể các trường hợp trật khớp tự nắn chỉnh trước khi được thăm khám y tế, khiến việc chẩn đoán trở nên khó khăn hơn. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng và cơ chế chấn thương’ ở dưới.)
- Nắn chỉnh – Phương pháp nắn chỉnh trật khớp đùi chày được mô tả chi tiết trong nội dung. Trật khớp ra sau và ngoài không thể nắn chỉnh bằng các kỹ thuật nắn kín vì lồi cầu trong xương đùi đã xuyên qua bao khớp trong và dây chằng bên trong bị đẩy vào trong khớp. (Xem thêm mục ‘Quy trình thực hiện’ ở dưới.)
- Biến chứng, bao gồm tổn thương động mạch khoeo – Tổn thương động mạch khoeo là biến chứng nguy hiểm nhất của trật khớp đùi chày. Việc chậm trễ trong chẩn đoán và can thiệp làm tăng nguy cơ tổn thương không thể phục hồi, thậm chí dẫn đến đoạn chi trên gối. Việc đánh giá tỉ mỉ tình trạng tuần hoàn chi là bắt buộc, bao gồm: bắt mạch mu chân/chày sau và mạch khoeo, đo chỉ số ABI (cổ chân – cánh tay) và thực hiện siêu âm Doppler màu nếu có. Cần hội chẩn ngay lập tức với phẫu thuật viên mạch máu tại giường nếu chi có bất kỳ dấu hiệu tổn thương mạch máu nào. Các dấu hiệu này bao gồm: mạch yếu hoặc mất mạch, da nhợt nhạt hoặc tím tái, dị cảm và liệt. (Xem thêm mục ‘Xử trí và đánh giá ban đầu’ và ‘Biến chứng’ ở dưới.)