Quản lý đau do ung thư: Các nguyên tắc chung và quản lý nguy cơ ở bệnh nhân dùng Opioid

TÓM TẮT

Quản lý đau trong khuôn khổ chăm sóc giảm nhẹ

Đau là triệu chứng rất phổ biến ở bệnh nhân ung thư. Khi tuân thủ đúng các hướng dẫn điều trị đau ung thư được công nhận, hơn 70% bệnh nhân có thể được giảm đau thỏa đáng. Tuy nhiên, có tới hơn 40% bệnh nhân đau do ung thư hiện vẫn chưa được điều trị đầy đủ. (Xem ‘Vấn đề điều trị chưa đầy đủ’ ở dưới.)

Đối với bệnh nhân ung thư, đau nên được xem là một khía cạnh trong khuôn khổ rộng hơn của chăm sóc giảm nhẹ — một phương pháp tiếp cận trị liệu đa chuyên khoa, tập trung quản lý toàn diện các nhu cầu về thể chất, tâm lý, xã hội và tâm linh của bệnh nhân mắc các bệnh hiểm nghèo hoặc đe dọa tính mạng, cũng như người chăm sóc họ. (Xem ‘Quản lý đau trong khuôn khổ chăm sóc giảm nhẹ’ ở dưới.)

Hầu hết các liệu pháp khuyến cáo cho đau ung thư đều nằm trong phạm vi thực hành của cả y tế chuyên khoa và chăm sóc ban đầu. Việc điều trị đau ung thư thỏa đáng nên được coi là chuẩn mực thực hành cho tất cả các chuyên khoa y tế tham gia chăm sóc nhóm đối tượng này. Khi các vấn đề lâm sàng trở nên phức tạp, đặc biệt khi cơn đau khó kiểm soát hoặc đi kèm với các lo ngại khác, việc chuyển gửi đến chuyên gia chăm sóc giảm nhẹ là phù hợp.

Nguyên tắc chung trong quản lý đau – Một chiến lược quản lý đau ung thư hiệu quả dựa trên các nguyên tắc cơ bản sau (xem ‘Nguyên tắc chung trong quản lý đau’ ở dưới):

• Mục tiêu của đánh giá ban đầu là xác định các đặc điểm chính của cơn đau, bao gồm việc xác định hội chứng đau (nếu có), suy luận về sinh lý bệnh và nguyên nhân gây đau, mức độ lan rộng của bệnh cũng như các điều trị chống ung thư trước đó. Việc đánh giá lại được chỉ định bất cứ khi nào có thay đổi xảy ra. (Xem “Đánh giá đau ung thư” và “Tổng quan về các hội chứng đau ung thư”.)
• Nhà lâm sàng nên luôn cân nhắc khả năng sử dụng liệu pháp chống ung thư làm thay đổi diễn tiến bệnh hoặc các can thiệp khác nhắm vào nguyên nhân gây đau.
• Tiếp cận kiểm soát đau theo từng bước và có hệ thống cần cân nhắc lựa chọn thuốc phù hợp và kỹ thuật kê đơn nhằm tối ưu hóa kết quả dược lý (bảng 1). (Xem “Quản lý đau ung thư bằng opioid: Tối ưu hóa giảm đau”.)

Đánh giá và quản lý rủi ro

Khả năng đánh giá và quản lý rủi ro lạm dụng, nghiện và chuyển hướng thuốc là một trong những nền tảng để kê đơn opioid an toàn và hiệu quả. Tầm quan trọng của quản lý rủi ro trong điều trị đau ung thư được nhấn mạnh bởi tỷ lệ rối loạn sử dụng opioid ở nhóm bệnh nhân đau do ung thư, ước tính khoảng 8%. (Xem ‘Đánh giá và quản lý rủi ro cho bệnh nhân dùng opioid’ ở dưới.)

Khi rủi ro về hành vi sử dụng thuốc bất thường được đánh giá là thấp (như ở hầu hết bệnh nhân đau ung thư), việc kê đơn opioid có thể tiến hành với các chiến lược đơn giản và trực tiếp để theo dõi tuân thủ và kiểm soát sử dụng thuốc. Những bệnh nhân được coi là có rủi ro cao hơn đối với hành vi sử dụng thuốc bất thường cần được áp dụng thêm các “biện pháp kiểm soát” vào phác đồ điều trị (bảng 4). (Xem ‘Quản lý rủi ro’ ở dưới.)

Chúng tôi khuyến cáo tất cả bệnh nhân dùng opioid thường xuyên để điều trị đau ung thư nên dự phòng sẵn naloxone để đảo ngược tác dụng của opioid khi cần thiết. (Xem ‘Phòng ngừa quá liều gây tử vong’ ở dưới.)

An toàn khi lái xe – Nhà lâm sàng nên tư vấn cho tất cả bệnh nhân điều trị opioid mạn tính về khả năng suy giảm nhận thức tạm thời hoặc kéo dài, điều này có thể ảnh hưởng đến an toàn khi lái xe hoặc làm việc. Bệnh nhân đã dùng liều opioid ổn định trong ít nhất một tuần và không cảm thấy thay đổi về nhận thức có thể lái xe. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân mới bắt đầu điều trị opioid hoặc đang thay đổi liều, việc lái xe hoặc vận hành máy móc hạng nặng là không an toàn và nên tránh cho đến khi đạt được liều ổn định. (Xem ‘An toàn khi lái xe’ ở dưới.)