Thấp khớp cấp: Dịch tễ học và cơ chế bệnh sinh

Tính nhạy cảm di truyền

Giả thuyết cho rằng thấp tim cấp (ARF) có thể bắt nguồn từ sự nhạy cảm di truyền của vật chủ đã thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trong hơn 100 năm qua 66-69. Thấp tim cấp được cho là bệnh có tính di truyền cao 70 và tính nhạy cảm với bệnh này khả năng cao mang tính đa gen.

Một phân tích gộp từ các nghiên cứu trên cặp sinh đôi cho thấy nguy cơ đồng mắc theo chỉ số proband đạt 44% ở các cặp sinh đôi cùng trứng và 12% ở các cặp sinh đôi khác trứng. Mối liên quan giữa hợp tử và tính đồng mắc rất mạnh mẽ, với tỷ số chênh (odds ratio) là 6,4 (KTC 95% 3,4-12,1) 71.

Đa hình ở một số gen mã hóa các protein miễn dịch có liên quan đến tính nhạy cảm với thấp tim cấp. Các nghiên cứu liên kết toàn bộ hệ gen (GWAS) quy mô lớn về bệnh tim do thấp ở nhiều quần thể tại hơn 20 quốc gia thuộc Châu Phi, Thái Bình Dương, Nam Á, Châu Âu và miền Bắc Úc đang được tiến hành hoặc đã hoàn thành 72-74. Nghiên cứu GWAS đầu tiên, thực hiện trên 2.582 người tại bảy quốc gia ở Châu Đại Dương, đã quan sát thấy tín hiệu nhạy cảm tại locus chuỗi nặng immunoglobulin, gợi ý vai trò trung tâm của miễn dịch dịch thể trong cơ chế bệnh sinh của thấp tim 75. Nghiên cứu GWAS thứ hai, thực hiện trên 1.263 người trong các cộng đồng bản địa tại Úc, tìm thấy biến thể ở vùng lớp II của kháng nguyên bạch cầu người (HLA) 76, nhất quán với các nghiên cứu nhỏ hơn trước đó 77-79. Nghiên cứu thứ ba, trên 2.622 người ở Nam Á hoặc Châu Âu, xác định tín hiệu nhạy cảm ở vùng lớp III của kháng nguyên bạch cầu người (HLA) 80. Nghiên cứu thứ tư, trên 4.809 người tham gia từ tám quốc gia ở Châu Phi, đã xác định được một locus nguy cơ duy nhất ở người gốc Phi tại vị trí 11q24.1, một vùng gian gen chứa các bản phiên mã không mã hóa dài 81. Một phân tích gộp trên những người da đen và đa chủng tộc đã xác định được một vài tín hiệu nhạy cảm gợi ý, bao gồm cùng locus chuỗi nặng immunoglobulin đã được xác định trong nghiên cứu GWAS tại Châu Đại Dương 81.

TÓM TẮT

Định nghĩa – Thấp tim cấp (ARF) là di chứng muộn, không sinh mủ sau nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A (GAS). (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Dịch tễ học – Hầu hết các ca thấp tim cấp xảy ra ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi. Bệnh phổ biến ở các quốc gia có nguồn lực hạn chế hơn so với các quốc gia phát triển. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Cơ chế bệnh sinh – Các cơ chế bệnh sinh dẫn đến sự phát triển của thấp tim cấp vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Tình trạng nhiễm liên cầu khuẩn ở họng là điều kiện tiên quyết, và sự hoạt hóa các tế bào B và T tự phản ứng bởi các kháng nguyên từ liên cầu khuẩn nhóm A được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc khởi phát tổn thương mô. Tính nhạy cảm di truyền cũng có thể là một yếu tố nguy cơ. (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)