TÓM TẮT
Thông tin về thiết bị – Que cấy tránh thai etonogestrel là một thanh nhựa bán cứng (ethylene vinyl acetate) kích thước 40 mm x 2 mm, chứa 68 mg progestin etonogestrel (dẫn xuất 3-keto của desogestrel), được nạp sẵn trong một thiết bị cấy dùng một lần (hình 1). Thanh cấy được đặt dưới da mặt trong cánh tay trên, phía trên khuỷu tay và không đặt vào rãnh giữa cơ nhị đầu và cơ tam đầu. Thiết bị này được phê duyệt sử dụng trong 3 năm, nhưng đối với hầu hết mọi người, nó cung cấp hiệu quả tránh thai có thể đảo ngược cao lên đến 5 năm. (Xem thêm mục ‘Mô tả và cấu trúc’ và ‘Hiệu quả và thời gian sử dụng’ ở dưới.)
Chỉ định và Đối tượng sử dụng – Hầu hết những người có khả năng sinh sản đều là đối tượng phù hợp để sử dụng que cấy etonogestrel; có rất ít tình trạng bệnh lý mà rủi ro của phương pháp này vượt quá lợi ích (ví dụ: ung thư vú hiện tại). Tiêu chuẩn lựa chọn y khoa cho các biện pháp tránh thai không dùng rào chắn được liệt kê trong Tiêu chuẩn lựa chọn y khoa cho việc sử dụng biện pháp tránh thai của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và Tiêu chuẩn lựa chọn y khoa cho việc sử dụng biện pháp tránh thai của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). (Xem thêm mục ‘Lựa chọn bệnh nhân’ ở dưới.)
Hiệu quả – Que cấy etonogestrel là một trong những biện pháp tránh thai hiệu quả nhất hiện nay, với hiệu quả tương đương hoặc cao hơn các biện pháp tránh thai vĩnh viễn nhưng không tiềm ẩn rủi ro của phẫu thuật xâm lấn (hình 4). (Xem thêm mục ‘Hiệu quả và thời gian sử dụng’ ở dưới.)
Chảy máu bất thường – Chảy máu không theo chu kỳ là tác dụng phụ phổ biến nhất và là lý do chính khiến bệnh nhân ngưng sử dụng phương pháp này. (Xem thêm mục ‘Tư vấn’ ở dưới.)
Đánh giá – Đối với phụ nữ khỏe mạnh, không cần khám thực thể hay làm xét nghiệm cận lâm sàng trước khi cấy etonogestrel, tuy nhiên cần loại trừ khả năng có thai (bảng 1). Chỉ những lâm sàng viên được đào tạo về kỹ thuật cấy và tháo bỏ mới được thực hiện thủ thuật này. (Xem thêm mục ‘Lập kế hoạch trước khi cấy’ ở dưới.)
Quy trình cấy – Cấy etonogestrel là một thủ thuật thực hiện tại phòng khám dưới hình thức gây tê tại chỗ. Một lâm sàng viên có kinh nghiệm có thể cấy thanh implant vào lớp dưới da trên cơ tam đầu trong khoảng hai phút. Ngay sau khi cấy, lâm sàng viên và bệnh nhân nên sờ nắn vùng da để xác nhận vị trí đặt thanh cấy chính xác. Các biến chứng liên quan đến việc cấy và tháo bỏ implant ít gặp. (Xem thêm mục ‘Quy trình cấy’ ở dưới.)
Chăm sóc theo dõi và biện pháp tránh thai dự phòng – Bệnh nhân có thể ra về ngay sau thủ thuật và không cần tái khám định kỳ. Khuyến cáo kiêng quan hệ hoặc sử dụng biện pháp tránh thai dự phòng trong 7 ngày đầu sau khi cấy nếu thời điểm cấy là sau ngày thứ 5 kể từ khi bắt đầu kỳ kinh cuối. Những phụ nữ đang sử dụng dụng cụ tử cung (IUD) cần được tư vấn về việc sử dụng biện pháp tránh thai dự phòng hoặc kiêng quan hệ trước khi tháo IUD. (Xem thêm mục ‘Chăm sóc và theo dõi sau cấy’ ở dưới.)
Thay đổi tình trạng sức khỏe hoặc thuốc điều trị – Yêu cầu bệnh nhân thông báo cho bác sĩ nếu có bất kỳ thay đổi nào về tình trạng sức khỏe, chẳng hạn như chẩn đoán bệnh mới hoặc bắt đầu sử dụng các thuốc mới, đặc biệt là thuốc kháng retrovirus hoặc thuốc chống co giật. (Xem thêm mục ‘Các triệu chứng cần đánh giá’ và ‘Tương tác thuốc’ ở dưới.)
Tháo bỏ implant – Tháo bỏ implant là thủ thuật thực hiện tại phòng khám, chỉ cần gây tê tại chỗ. Quá trình rụng trứng sẽ hồi phục ngay sau khi tháo bỏ. (Xem thêm mục ‘Tháo bỏ và sự hồi phục rụng trứng’ ở dưới.)
Thời gian duy trì hiệu quả – Thanh cấy có thể được tháo bỏ bất cứ lúc nào, nhưng theo nhãn hướng dẫn là tháo bỏ sau 3 năm (mặc dù hiệu quả đã được chứng minh lên đến 5 năm và tác giả ủng hộ phương án này đối với những bệnh nhân có nhu cầu).
Cấy implant mới ngay lập tức – Nếu bệnh nhân muốn tiếp tục sử dụng phương pháp tránh thai này sau 3 năm, một thanh cấy mới có thể được đặt ngay lập tức thông qua chính vết rạch dùng để tháo thanh cũ, hoặc cấy vào cánh tay còn lại. (Xem thêm mục ‘Cấy lại’ ở dưới.)