Hướng dẫn dành cho nhân viên y tế
Các bác sĩ lâm sàng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thay đổi lối sống, trong đó giảm lượng natri nạp vào phải là một mục tiêu trọng tâm. Ngay cả khi không tư vấn chuyên sâu, một thông điệp ngắn gọn khích lệ về lợi ích của việc giảm natri vẫn mang lại hiệu quả tích cực.
Tuy nhiên, việc giảm lượng natri đòi hỏi sự thay đổi về hành vi và kỹ năng (ví dụ: nhận diện các thực phẩm chứa nhiều natri và thay thế bằng các thực phẩm tương tự nhưng có hàm lượng natri thấp hơn). Do đó, việc cung cấp các tờ rơi dù hữu ích trong việc nhận diện thực phẩm giàu natri, nhưng vẫn là một phương pháp tiếp cận chưa toàn diện. Để đạt được mức giảm natri có ý nghĩa lâm sàng (bảng 2) 78, thường cần có sự tư vấn từ các chuyên gia dinh dưỡng hoặc cán bộ giáo dục sức khỏe có chuyên môn, kết hợp với việc theo dõi sát lượng natri nạp vào.
Đối với những người có nguồn natri chính từ muối thêm vào trong quá trình nấu nướng hoặc dùng tại bàn ăn, việc thay thế muối thường bằng muối giàu kali là một liệu pháp triển vọng giúp hạ huyết áp. Tuy nhiên, cần thận trọng với những đối tượng có nguy cơ tăng kali máu, chẳng hạn như bệnh nhân suy thận giai đoạn tiến triển 79.
TÓM TẮT
Tác động của natri đối với huyết áp – Chế độ ăn nhiều natri có liên quan đến tình trạng tăng huyết áp và sự phát triển của bệnh tăng huyết áp. (Xem ‘Tác động của natri đối với huyết áp’ ở dưới.)
Cơ sở lý luận cho việc giảm natri trong chế độ ăn – Việc giảm natri trong chế độ ăn có thể làm hạ huyết áp ở cả người tăng huyết áp và người có huyết áp bình thường, giúp dự phòng tăng huyết áp và tăng cường đáp ứng với hầu hết các liệu pháp điều trị hạ huyết áp (xem ‘Cơ sở khoa học của việc giảm natri trong chế độ ăn’ và ‘Tác động của natri đối với bệnh tim mạch’ ở dưới). Nhìn chung, mức độ giảm huyết áp do giảm natri rõ rệt hơn ở bệnh nhân da đen, người trung niên và cao tuổi, bệnh nhân tăng huyết áp, và có khả năng là cả bệnh nhân đái tháo đường hoặc bệnh thận. (Xem ‘Sự khác biệt trong đáp ứng huyết áp với natri’ ở dưới.)
Giảm natri trong chế độ ăn giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch thông qua tác động trực tiếp lên huyết áp và các cơ chế khác độc lập với huyết áp. (Xem ‘Tác động của natri đối với bệnh tim mạch’ ở dưới.)
Khuyến cáo lâm sàng – Đối với người tăng huyết áp, chúng tôi khuyến cáo giảm lượng natri nạp vào trong chế độ ăn (Khuyến cáo 1B). Một mục tiêu hợp lý là giảm lượng natri nạp vào hàng ngày xuống <100 mEq (2,3 g natri hoặc 6 g natri clorid)/ngày. Việc giảm sâu hơn xuống mức xấp xỉ 50 mmol/ngày sẽ mang lại hiệu quả hạ huyết áp mạnh hơn, nhưng khó đạt được trong bối cảnh cung ứng thực phẩm hiện nay. (Xem ‘Khuyến cáo lâm sàng’ ở dưới.)
Đối với những người không tăng huyết áp, chúng tôi cũng đề xuất giảm lượng natri nạp vào cùng mức nêu trên (<100 mEq [2,3 g natri hoặc 6 g natri clorid]/ngày) nhằm dự phòng tăng huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ và các biến cố tim mạch khác (Khuyến cáo 2B). (Xem ‘Khuyến cáo lâm sàng’ ở dưới.)