Hội chứng Gianotti-Crosti (Viêm da đầu chi dạng sẩn)

TÓM TẮT

Hội chứng Gianotti-Crosti (GCS) là một tình trạng tự giới hạn, thông thường chỉ cần điều trị hỗ trợ để giảm thiểu triệu chứng ngứa (nếu có). Ngoài ra, bệnh nhân hoặc người chăm sóc thường cần được tư vấn kỹ về chẩn đoán, diễn tiến dự kiến và tiên lượng của bệnh. (Xem thêm phần ‘Diễn tiến’ ở dưới.)

Điều trị ngứa

Các can thiệp điều trị trong GCS hiện chưa được đánh giá thông qua các thử nghiệm ngẫu nhiên. Tuy nhiên, kinh nghiệm lâm sàng cho thấy các chất dưỡng ẩm tại chỗ mang lại hiệu quả giảm ngứa thỏa đáng cho hầu hết bệnh nhân.

Đối với những trường hợp ngứa nhiều, có thể sử dụng các loại lotion chứa các thành phần như salamine, pramoxine, menthol hoặc camphor để làm dịu da. Các loại corticosteroid tại chỗ có hoạt lực thấp hoặc trung bình (bảng 1) cũng đã được áp dụng; tuy nhiên, khả năng thay đổi diễn tiến bệnh của corticosteroid tại chỗ vẫn chưa được xác nhận 44.

Trong trường hợp ngứa gây ảnh hưởng đến giấc ngủ, việc sử dụng thuốc kháng histamin gây buồn ngủ có thể mang lại hiệu quả. (Xem thêm “Ngứa: Liệu pháp điều trị ngứa toàn thân”, mục ‘Loại bỏ các yếu tố gây khởi phát’.)

Quay lại nhà trẻ hoặc trường học

Hầu hết trẻ em mắc GCS không cần phải cách ly khỏi nhà trẻ, trường học hay các hoạt động tập thể khác. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa nhiễm trùng tùy thuộc vào nguy cơ lây truyền của bệnh lý nhiễm trùng nguyên phát. (Xem thêm phần ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)

Chỉ định chuyển chuyên khoa

Việc chuyển bệnh nhân đến chuyên khoa da liễu nhi khoa có thể cần thiết nếu chẩn đoán chưa rõ ràng hoặc diễn tiến bệnh kéo dài bất thường (ví dụ: trên 6 tháng).

TÓM TẮT VÀ KHUYẾN NGHỊ

Tổng quan – Hội chứng Gianotti-Crosti (GCS) là một rối loạn da tự giới hạn, đặc trưng bởi sự xuất hiện của các sẩn đối xứng, phân bố chủ yếu ở vùng xa (chi). GCS thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra ở thanh thiếu niên và người lớn. (Xem thêm phần ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Nguyên nhân – GCS thường xuất hiện liên quan đến các bệnh lý nhiễm virus, chẳng hạn như nhiễm virus Epstein-Barr, virus viêm gan B hoặc các loại virus khác. Ngoài ra, GCS liên quan đến vaccine kháng virus, nhiễm khuẩn hoặc GCS vô căn cũng đã được ghi nhận. (Xem thêm phần ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán – Chẩn đoán GCS thường dựa trên bệnh sử và thăm khám lâm sàng. Hình ảnh điển hình của GCS là các sẩn hoặc sẩn mụn nước đối xứng, đơn hình, đỉnh phẳng, màu hồng nâu hoặc trùng màu da, xuất hiện ở mặt, mông, bàn chân, mặt duỗi của cẳng tay và cẳng chân (hình 1A-F). Bệnh nhân có thể có triệu chứng ngứa. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Biểu hiện ngoài da – Các dấu hiệu ngoài da ở bệnh nhân GCS có thể bao gồm mệt mỏi, sốt nhẹ và tiêu chảy. Một nhóm bệnh nhân có thể xuất hiện sưng hạch bạch huyết. Viêm gan (nếu có) thường không kèm theo vàng da. (Xem thêm phần ‘Biểu hiện ngoài da’ ở dưới.)

Xử trí – GCS thường tự khỏi trong vòng 2 tháng. Việc chăm sóc hỗ trợ điều trị ngứa như dùng chất dưỡng ẩm, thuốc giảm ngứa tại chỗ và thuốc kháng histamin gây buồn ngủ đường uống thường là đủ. Hầu hết trẻ em mắc GCS không cần phải nghỉ học hay cách ly khỏi nhà trẻ. (Xem thêm phần ‘Xử trí’ ở dưới.)