Tập luyện trong thai kỳ và giai đoạn hậu sản

TÓM TẮT

Khuyến nghị chung

Chúng tôi đồng thuận với các khuyến nghị từ những hiệp hội y khoa lớn rằng những phụ nữ mang thai không có biến chứng nên được khuyến khích tập thể dục như một phần của lối sống lành mạnh trước, trong và sau thai kỳ. (Xem thêm ‘Hướng dẫn từ một số tổ chức quốc gia‘ ở trên.)

Đối với những trường hợp có nguy cơ cao sinh non hoặc thai chậm tăng trưởng, chúng tôi khuyên nên giảm cường độ tập luyện trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. (Xem thêm ‘Những đối tượng tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non‘ và ‘Những đối tượng tăng nguy cơ thai chậm tăng trưởng‘ ở trên.)

Lợi ích và nguy cơ của việc tập thể dục trong thai kỳ

Việc tập thể dục trong thai kỳ mang lại rủi ro tối thiểu nhưng lại có nhiều lợi ích rõ rệt cho hầu hết phụ nữ mang thai, bao gồm: duy trì hoặc cải thiện thể chất, kiểm soát mức tăng cân thai kỳ, giảm đau lưng, cũng như giảm nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ, rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ hoặc trẻ sơ sinh lớn hơn tuổi thai.

Các bài tập, đặc biệt là bài tập cơ sàn chậu (bài tập Kegel) thực hiện trong thai kỳ, giúp giảm nguy cơ són tiểu trong ngắn hạn. Tập thể dục cường độ trung bình không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra các kết cục thai kỳ bất lợi; tuy nhiên, phụ nữ mang thai có thể đối mặt với rủi ro chấn thương khớp, té ngã và chấn thương bụng nghiêm trọng trong một số loại hình vận động. Chấn thương bụng có thể dẫn đến nhau bong non, gây tử vong hoặc bệnh lý cho thai nhi. (Xem thêm ‘Lợi ích và nguy cơ‘ ở trên.)

Chỉ định tập luyện

Đánh giá – Trước khi tham gia chương trình tập luyện, phụ nữ mang thai cần được đánh giá các chống chỉ định về y khoa và sản khoa. (Xem thêm ‘Đánh giá nguy cơ trước và trong quá trình tập luyện‘ ở trên.)

Các hoạt động cần tránh – Một số môn thể thao nên tránh trong thai kỳ (bảng 3). Các môn thể thao đối kháng và hoạt động thể chất có nguy cơ té ngã/chấn thương cao là mối lo ngại lớn do nguy cơ gây hại cho thai nhi từ chấn thương của người mẹ. Lặn bình khí (SCUBA) cũng cần tránh vì tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho thai nhi. (Xem thêm ‘Lựa chọn chương trình tập luyện‘ ở trên.)

Hydrat hóa và năng lượng – Việc duy trì trạng thái đủ nước (euhydration) là đặc biệt quan trọng để cân bằng nhiệt trong quá trình tập luyện kéo dài hoặc tập luyện trong thời tiết nóng ẩm; tăng thân nhiệt trong giai đoạn rất sớm của thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh. Cần ước tính lượng calo tiêu hao khi tập luyện để cân bằng với lượng calo nạp vào phù hợp, đồng thời lưu ý các triệu chứng của hạ đường huyết. (Xem thêm ‘Hydrat hóa và năng lượng‘ và ‘Nguy cơ‘ ở trên.)

Cường độ, tần suất và thời lượng – Cường độ, tần suất và thời lượng tập luyện tùy thuộc vào đặc điểm riêng của từng bệnh nhân. Đối với hầu hết phụ nữ mang thai khỏe mạnh, chỉ định tập luyện hợp lý là: tập thể dục cường độ trung bình (có thể trò chuyện bình thường trong khi tập), bao gồm các bài tập aerobic và tập sức mạnh, thực hiện ít nhất 20 đến 30 phút mỗi ngày, từ 5 đến 7 ngày một tuần để đạt tối thiểu 150 phút hoạt động thể chất mỗi tuần.

Những người trước đây ít vận động nên bắt đầu với 10 đến 20 phút tập luyện cường độ thấp liên tục, 3 lần mỗi tuần, sau đó tăng dần cường độ, tần suất và thời lượng.

Những người vốn năng động có thể tham gia các hoạt động thể chất cường độ trung bình đến mạnh. Họ nên nỗ lực duy trì mức thể chất tốt trong suốt thai kỳ mà không nên cố gắng đạt đến đỉnh cao phong độ hoặc tập luyện cho các cuộc thi thể thao. (Xem thêm ‘Chỉ định tập luyện‘ ở trên.)