TÓM TẮT
Ý nghĩa lâm sàng – Phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai (còn được gọi là đình chỉ thai nghén bằng thuốc hoặc gây chuyển dạ đình chỉ thai) là phương pháp chấm dứt thai kỳ bằng cách sử dụng thuốc để gây co bóp tử cung, giúp tống xuất thai nhi và nhau thai. Đây là một lựa chọn thay thế cho phương pháp nong và hút thai (D&E). Cả hai phương pháp đều an toàn, hiệu quả và mỗi phương pháp đều có những ưu điểm cũng như nhược điểm riêng. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ ở dưới và “Đình chỉ thai nghén trong tam cá nguyệt thứ hai: Lựa chọn phá thai bằng thuốc hay nong và hút thai”.)
Chuẩn bị trước thủ thuật
- Phòng ngừa bất đồng nhóm máu và xét nghiệm cận lâm sàng (Xem ‘Phòng ngừa bất đồng nhóm máu và xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)
Bệnh nhân có nhóm máu RhD âm tính khi đình chỉ thai nghén trong tam cá nguyệt thứ hai cần được tiêm anti-D immune globulin để phòng ngừa hiện tượng bất đồng nhóm máu. Nội dung này được thảo luận chi tiết trong một mục riêng. (Xem “Tổng quan về đình chỉ thai nghén”, phần ‘Phòng ngừa bất đồng nhóm máu’.)
Vai trò của các xét nghiệm cận lâm sàng khác (ví dụ: hemoglobin hoặc hematocrit; chlamydia và/hoặc lậu) cũng được mô tả chi tiết riêng. (Xem “Tổng quan về đình chỉ thai nghén”, phần ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’.)
- Gây chết thai nhi chủ động – Việc gây chết thai nhi trước khi phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai nhằm đảm bảo thai nhi đã tử vong trước khi sổ thai và có thể rút ngắn thời gian từ khi gây chuyển dạ đến khi đình chỉ thai, tuy nhiên dữ liệu hiện còn hạn chế. Chỉ định, kết quả và quy trình gây chết thai nhi chủ động được thảo luận chi tiết ở mục riêng. (Xem ‘Gây chết thai nhi chủ động’ ở dưới và “Gây chết thai nhi chủ động”, phần ‘Phá thai bằng thuốc’.)
- Kháng sinh dự phòng – Kháng sinh dự phòng thường không được chỉ định trước khi phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai. (Xem ‘Vai trò hạn chế của kháng sinh dự phòng’ ở dưới.)
- Chuẩn bị cổ tử cung – Việc chuẩn bị cổ tử cung (bằng dụng cụ giãn cổ tử cung thẩm thấu hoặc đặt bóng Foley) thường không được áp dụng trước khi phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai. Các dụng cụ giãn thẩm thấu có thể được sử dụng nếu cổ tử cung không giãn mở khi dùng misoprostol. (Xem ‘Vai trò hạn chế của chuẩn bị cổ tử cung bằng cơ học’ và ‘Bệnh nhân không giãn cổ tử cung’ ở dưới.)
Phác đồ của chúng tôi (Xem ‘Phác đồ của chúng tôi’ ở dưới.)
Đối với bệnh nhân phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai, chúng tôi đề nghị sử dụng phối hợp misoprostol và mifepristone thay vì chỉ dùng đơn độc misoprostol (Khuyến cáo 2B). Các phác đồ phối hợp mifepristone và misoprostol thường giúp tống xuất thai nhi trong vòng 24 giờ ở hầu hết bệnh nhân. (Xem ‘Phối hợp mifepristone và misoprostol’ ở dưới.)
Phác đồ cụ thể như sau (sơ đồ 1):
- Uống mifepristone 200 mg. (Xem ‘Sử dụng mifepristone’ ở dưới.)
- Sau 24 giờ, cho bệnh nhân nhập viện và dùng misoprostol 400 mcg mỗi 3 giờ cho đến khi thai sổ. (Xem ‘Sử dụng misoprostol’ ở dưới.)
- Đối với những bệnh nhân không giãn cổ tử cung sau 48 giờ, các lựa chọn bao gồm: tiến hành chuẩn bị cổ tử cung bằng cơ học, thay đổi thuốc gây chuyển dạ (ví dụ: oxytocin) hoặc chuyển sang phương pháp nong và hút thai (D&E). (Xem ‘Xử trí tiếp theo’ ở dưới.)
- Sau khi thai sổ, tiếp tục dùng misoprostol và chờ tối đa 4 giờ để nhau thai sổ trước khi can thiệp. (Xem ‘Xử trí nhau thai’ ở dưới.)
Biến chứng – Phá thai bằng thuốc trong tam cá nguyệt thứ hai là một thủ thuật an toàn, thường kết thúc thành công và không có biến chứng. Tuy nhiên, các biến chứng tiềm tàng bao gồm sót nhau, vỡ tử cung, nhiễm trùng và xuất huyết. (Xem ‘Biến chứng’ ở dưới.)