Chẩn đoán sảng và trạng thái lú lẫn

TÓM TẮT

Định nghĩa – Mê sảng là một hội chứng lâm sàng gây ra bởi bệnh lý nội khoa, ngộ độc hoặc hội chứng cai chất, hoặc tác dụng phụ của thuốc, được đặc trưng bởi sự rối loạn ý thức kèm theo giảm khả năng tập trung, duy trì hoặc chuyển hướng sự chú ý. (Xem mục ‘Định nghĩa và thuật ngữ’ ở dưới.)

Tỷ lệ mắc – Gần 30% bệnh nhân lớn tuổi điều trị nội khoa gặp tình trạng mê sảng tại một thời điểm nào đó trong quá trình nằm viện. Tỷ lệ này cao hơn ở những bệnh nhân lớn tuổi và có bệnh lý não từ trước. (Xem mục ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng – Rối loạn ý thức và biến đổi nhận thức là các thành phần thiết yếu của mê sảng. Một số bệnh nhân biểu hiện lờ đờ, li bì; số khác lại kích động và lú lẫn. (Xem mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Các triệu chứng như ảo giác thị giác, run và giật cơ/rung vẫy (asterixis) có thể xuất hiện tùy trường hợp. (Xem mục ‘Khám thần kinh’ ở dưới.)

Các dấu hiệu thần kinh khu trú hoặc liệt một bên không phải là đặc điểm của mê sảng. Thăm khám thần kinh kỹ lưỡng có thể giúp phân biệt giữa các hội chứng khu trú có thể mô phỏng tình trạng mê sảng. (Xem mục ‘Các hội chứng khu trú’ ở dưới.)

Đánh giá – Tiền sử bệnh lý, rà soát thuốc và thăm khám thực thể có thể cung cấp manh mối về nguyên nhân nền. (Xem mục ‘Bệnh sử’ và ‘Khám tổng quát’ ở dưới.)

Đánh giá cận lâm sàng ở bệnh nhân mê sảng nên bao gồm điện giải đồ, creatinine, đường huyết, canxi, công thức máu toàn bộ, phân tích nước tiểu và cấy nước tiểu. Cần chỉ định định lượng nồng độ thuốc, sàng lọc độc chất, xét nghiệm chức năng gan và khí máu động mạch nếu nguyên nhân vẫn chưa rõ ràng. (Xem mục ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán hình ảnh thần kinh, chọc dò thắt lưng và điện não đồ (EEG) không bắt buộc đối với hầu hết bệnh nhân mê sảng nhưng được khuyến cáo trong các tình huống lâm sàng cụ thể, bao gồm cả những trường hợp chưa tìm ra nguyên nhân sau các xét nghiệm thường quy. (Xem mục ‘Các xét nghiệm chẩn đoán’ ở dưới.)