Nốt ruồi hắc tố mắc phải

TÓM TẮT

Định nghĩa – Nốt ruồi hắc tố mắc phải là những tổn thương tăng sinh lành tính của một loại tế bào hắc tố được gọi là “tế bào nốt ruồi” (nevus cell). Chúng bao gồm nốt ruồi thông thường, nốt ruồi không điển hình và một số biến thể khác như nốt ruồi quầng, nốt ruồi xanh và nốt ruồi Spitz. (Xem thêm ‘Nguồn gốc tế bào và phân loại’ ở dưới.)

Nốt ruồi thông thường – Nốt ruồi hắc tố mắc phải thông thường thường có đường kính ≤ 6 mm, đối xứng với bề mặt đồng nhất, sắc tố đều, hình tròn hoặc hình bầu dục, đường viền đều và ranh giới rõ ràng (hình 2). (Xem thêm ‘Nốt ruồi hắc tố mắc phải thông thường’ ở dưới.)

Nốt ruồi không điển hình – Nốt ruồi không điển hình là những nốt ruồi hắc tố mắc phải lành tính nhưng có một số đặc điểm lâm sàng giống với u hắc tố ác tính (ví dụ: không đối xứng, bờ không đều (hình 14D và hình 14B), màu sắc thay đổi và đường kính > 6 mm (hình 14C)). (Xem thêm “Nốt ruồi không điển hình (loạn sản)”.)

Sự hiện diện của nhiều nốt ruồi không điển hình là một dấu ấn kiểu hình cho thấy tăng nguy cơ phát triển u hắc tố ác tính. Nguy cơ này còn tùy thuộc vào tổng số lượng nốt ruồi, tiền sử gia đình và/hoặc bản thân từng mắc u hắc tố, cũng như tiền sử tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. (Xem thêm “U hắc tố ác tính: Dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ”.)

Nốt ruồi quầng – Nốt ruồi quầng là những nốt ruồi hắc tố được bao quanh bởi một quầng mất sắc tố hình tròn hoặc hình bầu dục (hình 15). Hiện tượng quầng này thường xuất hiện ở các nốt ruồi hắc tố mắc phải thông thường, nhưng cũng có thể gặp ở nốt ruồi bẩm sinh, nốt ruồi xanh, nốt ruồi Spitz và u hắc tố ác tính. (Xem thêm ‘Nốt ruồi quầng’ ở dưới.)

Nốt ruồi xanh – Nốt ruồi xanh là sự tăng sinh lành tính của các tế bào hắc tố hình nhánh ở trung bì có khả năng sản xuất melanin tích cực. Chúng thường xuất hiện ở vùng đầu, cổ, mặt lưng của các chi xa và vùng xương cùng. Nhiều nốt ruồi xanh có thể là dấu hiệu của một hội chứng, chẳng hạn như hội chứng Carney (bảng 1). (Xem thêm ‘Nốt ruồi xanh’ ở dưới.)

Nốt ruồi Spitz – Nốt ruồi Spitz là những sẩn hoặc nốt không có lông, hình vòm, có màu hồng, nâu nhạt, đỏ hoặc đỏ nâu đồng nhất. Chúng thường đối xứng, giới hạn rõ và có đường kính < 1 cm (hình 19). (Xem thêm ‘Nốt ruồi Spitz’ ở dưới và “Nốt ruồi Spitz, u Spitz không điển hình (Spitz melanocytoma) và u hắc tố ác tính Spitz”.)

Chỉ định sinh thiết – Chúng tôi không thực hiện cắt bỏ nốt ruồi chỉ để xác nhận hoặc loại trừ sự hiện diện của rối loạn cấu trúc trên mô bệnh học. Tuy nhiên, sinh thiết được chỉ định đối với các tổn thương có đặc điểm nghi ngờ u hắc tố ác tính. (Xem thêm ‘Nguyên tắc chẩn đoán và chỉ định sinh thiết’ ở dưới.)