Cơ chế bệnh sinh của bệnh nhược cơ

TÓM TẮT

Tự kháng thể kháng thụ thể acetylcholine – Nhược cơ là một rối loạn tự miễn đặc trưng bởi tình trạng yếu và dễ mỏi của các cơ vân, hệ quả của sự rối loạn chức năng tại khớp nối thần kinh – cơ do trung gian tự kháng thể.

Khoảng 80% đến 90% bệnh nhân nhược cơ có tự kháng thể kháng thụ thể acetylcholine (AChR) trong huyết thanh. Những kháng thể này được cho là đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bệnh sinh thông qua việc phong tỏa, nội bào hóa và gây phá hủy AChR qua trung gian bổ thể. (Xem ‘Cơ chế bệnh sinh của kháng thể AChR’ ở dưới).

Kháng thể kháng muscle-specific kinase – Một số bệnh nhân nhược cơ có kết quả xét nghiệm AChR âm tính nhưng lại có kháng thể hướng tới một mục tiêu khác trên bề mặt màng cơ là muscle-specific receptor tyrosine kinase (MuSK). Protein MuSK là một thành phần xuyên màng của khớp nối thần kinh – cơ sau synapse. (Xem ‘Kháng thể kháng muscle-specific kinase’ ở dưới).

Kháng thể kháng lipoprotein-related protein 4 – Kháng thể kháng lipoprotein-related protein 4 (LRP4), tức thụ thể gắn agrin của phức hợp MuSK, cũng có thể được tìm thấy ở một số bệnh nhân nhược cơ. Những kháng thể này có khả năng hoạt hóa bổ thể và ức chế sự tập trung (clustering) của AChR. (Xem ‘Kháng thể kháng lipoprotein-related protein 4’ ở dưới).

Kháng thể trong nhược cơ huyết thanh âm tính – Nhược cơ huyết thanh âm tính, hay còn gọi là nhược cơ âm tính với kháng thể, dùng để chỉ khoảng 6% đến 12% bệnh nhân nhược cơ có kết quả âm tính với các xét nghiệm tiêu chuẩn đối với cả kháng thể AChR, MuSK và LRP4. (Xem ‘Nhược cơ huyết thanh âm tính’ ở dưới).

Các xét nghiệm tiêu chuẩn tìm kháng thể AChR có thể bỏ sót một số bệnh nhân nhược cơ liên quan đến AChR do độ nhạy chưa tối ưu. Có tới một nửa số bệnh nhân nhược cơ huyết thanh âm tính theo xét nghiệm tiêu chuẩn thực chất có kháng thể AChR dạng tập trung khi thăm dò bằng xét nghiệm miễn huỳnh quang.

Ngoài ra, có thể tìm thấy các kháng thể kháng tự kháng nguyên khác ở bệnh nhân nhược cơ huyết thanh âm tính như cortactin (một protein điều hòa sự tập trung của AChR tại khớp nối thần kinh – cơ) và các protein nội bào khác của cơ.

Vai trò bệnh lý của các kháng thể này trong bệnh nhược cơ hiện vẫn chưa được xác định rõ.

Các cơ chế khác – Các cơ chế miễn dịch khác cũng đóng vai trò trong bệnh sinh của nhược cơ. Tế bào lympho T có thể gắn với AChR để kích thích tế bào B sản xuất kháng thể. Tăng sản tuyến ức hoặc u tuyến ức cũng là những nguồn cung cấp kháng nguyên thúc đẩy bệnh nhược cơ. Bệnh thường cải thiện hoặc biến mất sau phẫu thuật cắt tuyến ức. (Xem ‘Các cơ chế bệnh sinh khác’ ở dưới).