Điều trị dày sừng ánh sáng

TÓM TẮT

• Lựa chọn liệu pháp – Hiện có nhiều lựa chọn điều trị hiệu quả cho dày sừng ánh sáng (AK), bao gồm các liệu pháp phá hủy (ví dụ: áp lạnh, phẫu thuật, mài da, liệu pháp quang động [PDT]), thuốc bôi tại chỗ (ví dụ: fluorouracil, imiquimod, tirbanibulin, diclofenac) và điều trị diện rộng (field ablation). Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm số lượng và phân bố của các tổn thương, nguyện vọng và khả năng dung nạp tác dụng phụ của bệnh nhân, cũng như tính sẵn có và chi phí điều trị. Quy trình quản lý được minh họa trong sơ đồ (sơ đồ 1). (Xem ‘Lựa chọn liệu pháp’ ở dưới.)

• Bệnh nhân có một hoặc một vài tổn thương đơn độc, mỏng – Đối với bệnh nhân có ít tổn thương AK đơn lẻ, chúng tôi khuyến cáo điều trị bằng áp lạnh nitơ lỏng thay vì các phương pháp phá hủy khác (Khuyến cáo 2C). Thời gian đóng băng từ 5 đến 10 giây thường là đủ. Áp lạnh có thể thực hiện nhanh chóng tại phòng khám, chi phí thấp, không yêu cầu gây tê tại chỗ, thường được bệnh nhân dung nạp tốt và trong hầu hết các trường hợp mang lại kết quả thẩm mỹ tốt hoặc rất tốt. (Xem ‘Một hoặc vài tổn thương đơn độc’ và ‘Tổn thương phì đại/tăng sừng’ ở dưới.)

• Tổn thương phì đại/tăng sừng – Đối với các tổn thương phì đại hoặc tăng sừng (hình 1), chúng tôi khuyến cáo sử dụng áp lạnh nitơ lỏng là liệu pháp điều trị ban đầu (Khuyến cáo 2C). Thông thường, chúng tôi sử dụng hai chu kỳ đóng băng-rã đông, mỗi chu kỳ từ 10 đến 20 giây, chờ cho viền ngoại vi của tổn thương tan băng. Đối với các tổn thương nghi ngờ cần xét nghiệm mô bệnh học (ví dụ: tổn thương xơ cứng, tổn thương gây đau hoặc loét, tổn thương tái phát trong dưới 3 tháng), có thể áp dụng phương pháp nạo (shave removal) kết hợp với đốt điện hoặc áp lạnh để đảm bảo cầm máu. (Xem ‘Tổn thương phì đại/tăng sừng’ và ‘Khi nào cần sinh thiết’ ở dưới.)

• Nhiều tổn thương/Ung thư hóa vùng (Field cancerization)

  • Nhiều tổn thương mỏng – Đối với bệnh nhân có nhiều tổn thương mỏng ở mặt và/hoặc da đầu, chúng tôi khuyến cáo điều trị diện rộng bằng kem fluorouracil 5% bôi tại chỗ (Khuyến cáo 2B). Các liệu pháp thay thế bao gồm imiquimod, tirbanibulin hoặc PDT. Tuy nhiên, dựa trên các dữ liệu hiện có, các phương pháp này có vẻ kém hiệu quả hơn. (Xem ‘Nhiều tổn thương mỏng/Ung thư hóa vùng’ ở dưới.)

  • Nhiều tổn thương bao gồm cả tổn thương phì đại/tăng sừng – Những bệnh nhân có nhiều AK đồng thời có các tổn thương phì đại hoặc tăng sừng (hình 1) có thể đạt hiệu quả tốt hơn khi phối hợp tuần tự liệu pháp điều trị đích và liệu pháp điều trị diện rộng. Đối với những bệnh nhân này, chúng tôi khuyến cáo sử dụng áp lạnh nitơ lỏng để điều trị các tổn thương tăng sừng hoặc phì đại, sau đó bôi kem fluorouracil lên vùng da bị ảnh hưởng (Khuyến cáo 2C). (Xem ‘Liệu pháp phối hợp tuần tự’ ở dưới.)