Sử dụng máy phun khí dung ở trẻ em

TÓM TẮT

Chỉ định – Máy xông khí dung được dùng để điều trị bằng aerosol cho những bệnh nhân quá nặng hoặc quá nhỏ tuổi không thể sử dụng các thiết bị cầm tay, cũng như trong các trường hợp cần liều thuốc lớn hoặc phối hợp nhiều loại thuốc. Các thiết bị này cũng cần thiết đối với một số loại thuốc chỉ có dạng aerosol. (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới.)

Các loại máy xông khí dung – Có ba loại máy xông cơ bản: máy xông phun sương (jet nebulizers), máy xông siêu âm (ultrasonic nebulizers) và máy xông màng rung (vibrating mesh nebulizers) (bảng 1) (xem ‘Các loại máy xông cơ bản’ ở dưới):

• Máy xông phun sương (Jet) – Là loại phổ biến nhất do chi phí thấp và hiệu quả lâm sàng tương đương trong nhiều tình huống (hình 1).
• Máy xông siêu âm (Ultrasonic) – Có khả năng xông thể tích chất lỏng lớn nhanh hơn và không yêu cầu nguồn khí nén như máy xông phun sương. Tuy nhiên, kích thước hạt có thể lớn hơn, và các aerosol mật độ cao tạo ra có thể gây co thắt phế quản và tăng sức cản đường thở ở một số bệnh nhân. Ngoài ra, máy xông siêu âm không xông hiệu quả các dạng hỗn dịch và có tiềm năng làm phân hủy các phân tử phức tạp, làm giảm tác dụng của thuốc.
• Máy xông màng rung (Vibrating mesh) – Hiệu quả hơn các loại máy xông thông thường nhưng chi phí cao hơn, đồng thời phải được tháo rời và vệ sinh sau mỗi lần sử dụng để tránh tắc nghẽn các lỗ trên màng (hình 2). Loại máy này thường được lựa chọn khi sử dụng các thuốc đắt tiền để giảm thiểu lãng phí.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả – Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất của máy xông phun sương bao gồm thời gian xông, thiết kế buồng chứa, loại khí nén sử dụng, thể tích chết và đặc tính vật lý của dung dịch hoặc hỗn dịch. (Xem ‘Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất máy xông phun sương’ ở dưới.)

Cải tiến thiết kế – Những cải tiến trong thiết kế máy xông phun sương đã giúp nâng cao hiệu suất và giảm lãng phí aerosol trong thì thở ra (hình 1). Các loại này bao gồm máy xông hở tăng cường theo nhịp thở, máy xông có túi lưu trữ, máy xông ngắt quãng và máy xông kích hoạt theo nhịp thở. (Xem ‘Các thiết kế cải tiến của máy xông phun sương’ ở dưới.)

Máy xông chuyên dụng – Các máy xông thể tích nhỏ được thiết kế đặc biệt với hệ thống thu hồi kín nhằm ngăn chặn các thuốc aerosol có độc tính tiềm tàng phát tán ra môi trường xung quanh. (Xem ‘Máy xông cho các loại thuốc đặc thù’ ở dưới.)

Xông khí dung liên tục – Các thuốc cường beta thường được dùng dưới dạng aerosol xông liên tục cho trẻ em trong đợt cấp hen nặng tại khoa cấp cứu và các đơn vị nội trú. Xông liên tục đòi hỏi một hệ thống cung cấp đặc biệt để không phải nạp lại thuốc vào máy xông thể tích nhỏ tiêu chuẩn mỗi 10 đến 15 phút (hình 4 và hình 3). (Xem ‘Xông khí dung liên tục’ ở dưới.)

Hướng dẫn sử dụng – Bệnh nhân và người chăm sóc cần được hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng máy xông phun sương đúng cách (bảng 5). Một số yếu tố kỹ thuật gây khó khăn khi sử dụng thiết bị này tại nhà, bao gồm khả năng cung cấp lưu lượng khí đủ của máy nén, cũng như việc kiểm soát nhiễm trùng và dị nguyên. Hiệu quả đưa thuốc vào cơ thể có thể được cải thiện bằng một số biện pháp đơn giản như tăng thể tích nạp thuốc lên ít nhất 4 mL và làm ấm dung dịch. (Xem ‘Sử dụng máy xông phun sương’ ở dưới.)