Sốt ở trẻ nhũ nhi và trẻ em: Sinh lý bệnh và xử trí

TÓM TẮT

Thuật ngữ – Sốt là tình trạng tăng thân nhiệt bất thường do sự nâng cao điểm đặt nhiệt của vùng dưới đồi (hình 2). Mức tăng nhiệt độ cần can thiệp đánh giá phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ và bệnh cảnh lâm sàng. (Xem mục ‘Sốt’ ở dưới.)

Đánh giá tình trạng sốt – Cần tìm nguyên nhân gây sốt, đặc biệt là ở trẻ dưới 3 tháng tuổi, hoặc trẻ em có các bệnh lý nền làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng (ví dụ: bệnh hồng cầu hình liềm, giảm bạch cầu trung tính). (Xem mục ‘Đánh giá tình trạng sốt’ ở dưới.)

Chỉ định điều trị – Việc quyết định điều trị hạ sốt ở trẻ em nên được xem xét tùy theo từng trường hợp cụ thể. Các chỉ định điều trị hạ sốt có thể bao gồm:

• Sốc.
• Các bệnh lý nền có thể trầm trọng hơn khi nhu cầu chuyển hóa tăng cao.
• Mất cân bằng dịch hoặc điện giải.
• Nhiệt độ ≥40°C (104°F).
• Trẻ khó chịu.

(Xem mục ‘Chỉ định’ ở dưới.)

Hướng tiếp cận đề xuất – Việc lựa chọn thuốc hạ sốt cho trẻ có bệnh lý nền có thể bị ảnh hưởng bởi chính bệnh lý đó và các thuốc điều trị mạn tính đang sử dụng. (Xem mục ‘Hướng tiếp cận đề xuất’ ở dưới.)

Khi quyết định dùng thuốc hạ sốt cho trẻ không có bệnh lý nền, hoặc bệnh lý nền không ảnh hưởng đến việc lựa chọn thuốc, chúng tôi đề xuất bắt đầu điều trị bằng acetaminophen (Khuyến cáo 2B). Liều dùng từ 10 đến 15 mg/kg/liều (liều tối đa 1 g), uống mỗi 4 đến 6 giờ (không quá 5 liều trong 24 giờ; liều tối đa hàng ngày: 75 mg/kg/ngày và không quá 4 g/ngày). (Xem mục ‘Acetaminophen’ ở dưới.)

Ibuprofen là một lựa chọn thay thế cho acetaminophen, đặc biệt khi cần tác dụng chống viêm. Khuyến cáo liều ibuprofen tính theo cân nặng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Xem thông tin thuốc ibuprofen. (Xem mục ‘Ibuprofen’ ở dưới.)

Chúng tôi đề xuất không kết hợp hoặc dùng luân phiên acetaminophen với ibuprofen (Khuyến cáo 2B). (Xem mục ‘Liệu pháp kết hợp hoặc luân phiên’ ở dưới.)

Nếu nhiệt độ vẫn cao và tình trạng khó chịu của trẻ không cải thiện sau 3 đến 4 giờ dùng acetaminophen hoặc ibuprofen, một số chuyên gia đề xuất chuyển từ acetaminophen sang ibuprofen hoặc ngược lại. (Xem mục ‘Đáp ứng điều trị’ ở dưới.)

Thông thường không cần thiết phải sử dụng thuốc hạ sốt kéo dài. Nếu sốt kéo dài trên 4 hoặc 5 ngày, nhiệt độ tăng vọt trong quá trình bệnh, hoặc xuất hiện các triệu chứng khu trú mới, cần nghi ngờ các chẩn đoán khác hoặc tình trạng bội nhiễm vi khuẩn để đánh giá kịp thời. (Xem mục ‘Thời gian’ ở dưới.)

Đối với trẻ trước đó khỏe mạnh mắc bệnh gây sốt, chúng tôi đề xuất không sử dụng các phương pháp làm mát vật lý để hạ nhiệt (Khuyến cáo 2A). (Xem mục ‘Làm mát vật lý’ ở dưới.)