TÓM TẮT
Nhập viện và chăm sóc hỗ trợ – Quyết định cho trẻ viêm phổi mắc cộng đồng (CAP) nhập viện cần được cá thể hóa, dựa trên độ tuổi, các bệnh lý nền và mức độ nặng của bệnh (bảng 1). (Xem mục ‘Chỉ định’ ở dưới.)
CAP có thể do nhiều loại tác nhân vi sinh gây ra, đòi hỏi các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn khác nhau. (Xem mục ‘Kiểm soát nhiễm khuẩn’ ở dưới.)
Chăm sóc hỗ trợ cho trẻ nhập viện vì viêm phổi bao gồm đảm bảo hỗ trợ hô hấp đầy đủ, bù dịch, hạ sốt và giảm đau. (Xem mục ‘Chăm sóc hỗ trợ’ ở dưới.)
Liệu pháp kháng sinh kinh nghiệm – Trẻ viêm phổi mắc cộng đồng nhập viện được điều trị kinh nghiệm cho đến khi có kết quả đánh giá vi sinh để hướng điều trị vào tác nhân cụ thể. Quyết định lựa chọn kháng sinh kinh nghiệm cho trẻ viêm phổi mắc cộng đồng thường dựa trên độ tuổi, trừ khi có các yếu tố lâm sàng hoặc dịch tễ học quan trọng khác gợi ý một tác nhân gây bệnh cụ thể (bảng 2A-B). (Xem mục ‘Tổng quan’ ở dưới và mục ‘Tác nhân gây bệnh’ trong phần “Viêm phổi ở trẻ em: Dịch tễ học, bệnh sinh và căn nguyên”.)
Chúng tôi khuyến cáo liệu pháp kháng sinh kinh nghiệm cho trẻ nhập viện nghi ngờ viêm phổi do vi khuẩn cần bao phủ được Streptococcus pneumoniae (bảng 2A-B) (Khuyến cáo 1B). (Xem mục ‘Viêm phổi do vi khuẩn không biến chứng’ ở dưới.)
Việc mở rộng phạm vi bao phủ của kháng sinh kinh nghiệm có thể được chỉ định cho trẻ viêm phổi biến chứng hoặc nặng, đặc biệt là những trường hợp cần nhập khoa hồi sức tích cực (ICU) (bảng 2A-B). (Xem mục ‘CAP biến chứng’ và ‘CAP nặng cần nhập ICU’ ở dưới.)
Liệu pháp kháng sinh đặc hiệu – Khi có kết quả xét nghiệm vi sinh, liệu pháp kháng sinh có thể được điều chỉnh hướng tới tác nhân cụ thể được phân lập. (Xem mục ‘Điều trị đặc hiệu’ ở dưới.)
Chuyển sang điều trị đường uống – Việc điều trị đường uống thường được bắt đầu khi bệnh nhân hết sốt trong vòng 24 đến 48 giờ và có thể dung nạp đường uống. Tổng thời gian điều trị kháng sinh thường là 7 ngày đối với CAP không biến chứng, mặc dù liệu trình từ 5 đến 7 ngày cũng có thể đem lại hiệu quả. Đối với CAP biến chứng, có thể cần điều trị kháng sinh lên đến 4 tuần. (Xem mục ‘Thời gian điều trị’ ở dưới.)
Thất bại điều trị – Tình trạng hô hấp của trẻ được điều trị CAP đúng phác đồ sẽ cải thiện trong vòng 48 đến 72 giờ. Những trẻ không cải thiện như mong đợi có thể do liệu pháp kháng sinh không đủ, xuất hiện biến chứng, hoặc có chẩn đoán thay thế hoặc đồng thời. (Xem mục ‘Thất bại điều trị’ ở dưới.)
Diễn tiến lâm sàng và theo dõi – Trẻ hồi phục sau CAP có thể tiếp tục ho trong vài tuần đến 4 tháng, tùy thuộc vào căn nguyên. Những trẻ hồi phục sau viêm phổi do vi khuẩn điển hình hoặc không điển hình có thể khó thở khi gắng sức ở mức độ vừa trong vòng 2 đến 3 tháng. (Xem mục ‘Diễn tiến lâm sàng’ ở dưới.)
Không cần chụp X-quang theo dõi đối với trẻ không có triệu chứng và bị CAP không biến chứng. Tuy nhiên, đối với trẻ viêm phổi biến chứng hoặc CAP cần can thiệp, chụp X-quang theo dõi giúp đảm bảo tổn thương đã biến mất. Việc chụp X-quang theo dõi sau 2 đến 3 tuần hoàn tất điều trị có thể hữu ích ở trẻ viêm phổi tái phát, triệu chứng kéo dài, xẹp phổi nặng hoặc có tổn thương thâm nhiễm ở vị trí bất thường. (Xem mục ‘Hình ảnh X-quang’ ở dưới.)
Hầu hết trẻ khỏe mạnh mắc viêm phổi sẽ hồi phục mà không để lại di chứng lâu dài. (Xem mục ‘Tiên lượng’ ở dưới.)