Đánh giá ban đầu tình trạng sốc ở trẻ em

TÓM TẮT

Xử trí triệt để sốc phụ thuộc vào việc phân loại chính xác loại sốc và điều trị đặc hiệu nguyên nhân gây bệnh. Xử trí ban đầu sốc chưa phân loại tại các cơ sở y tế đầy đủ nguồn lực được trình bày trong sơ đồ và thảo luận chi tiết trong bài viết riêng (sơ đồ 2). (Xem “Sốc ở trẻ em tại các cơ sở y tế đầy đủ nguồn lực: Xử trí ban đầu”.)

Xử trí ban đầu sốc giảm thể tích, sốc nhiễm khuẩn cũng như xử trí sốc ở trẻ em tại các cơ sở y tế hạn chế về nguồn lực được thảo luận ở phần khác.

(Xem “Sốc giảm thể tích ở trẻ em tại các cơ sở y tế đầy đủ nguồn lực: Đánh giá và xử trí ban đầu”, phần ‘Xử trí’.)

(Xem “Trẻ em nhiễm khuẩn huyết tại các cơ sở y tế đầy đủ nguồn lực: Nhận diện nhanh và hồi sức ban đầu (giờ đầu tiên)”, phần ‘Hồi sức’.)

(Xem “Sốc ở trẻ em tại các cơ sở y tế hạn chế về nguồn lực: Xử trí ban đầu”.)

TÓM TẮT VÀ KHUYẾN CÁO

Sinh lý bệnh – Sốc xảy ra do các tình trạng gây ra một hoặc nhiều yếu tố sau (bảng 3) (xem phần ‘Sinh lý bệnh’ ở dưới):

• Giảm thể tích nội mạch – Sốc giảm thể tích
• Phân phối thể tích nội mạch bất thường – Sốc phân phối
• Suy giảm chức năng tim mạch – Sốc tim
• Cản trở cung lượng tim – Sốc tắc nghẽn

Đánh giá – Mục tiêu của việc đánh giá sốc là xác định các tình trạng đe dọa tính mạng và nhanh chóng nhận diện trẻ có suy giảm tuần hoàn để bắt đầu điều trị trước khi tình trạng tụt huyết áp xảy ra. (Xem phần ‘Đánh giá’ ở dưới.)

Đánh giá nhanh – Việc đánh giá nhanh diện mạo, hô hấp và tuần hoàn giúp xác định trẻ có các tình trạng đe dọa tính mạng, bao gồm sốc tụt huyết áp, các nguyên nhân gây sốc tắc nghẽn (ví dụ: tràn ki có áp, tràn máu màng phổi, ép tim cấp hoặc thuyên tắc phổi) và sốc còn bù. (Xem phần ‘Đánh giá nhanh’ ở dưới.)

Phân loại lâm sàng sốc – Các đặc điểm lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng thường gợi ý nguyên nhân gây sốc và có thể dùng để định hướng quyết định xử trí (sơ đồ 1). (Xem phần ‘Phân loại lâm sàng sốc’ và ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)

Xử trí ban đầu – Xử trí ban đầu sốc chưa phân loại được tiến hành đồng thời với việc đánh giá nhanh và phân loại lâm sàng; quy trình thực hiện được trình bày trong sơ đồ và thảo luận chi tiết trong bài viết riêng (sơ đồ 2). Xử trí triệt để sốc ở trẻ em phụ thuộc vào việc phân loại đúng loại sốc dựa trên các phát hiện lâm sàng và điều trị đặc hiệu nguyên nhân gây bệnh. (Xem “Sốc ở trẻ em tại các cơ sở y tế đầy đủ nguồn lực: Xử trí ban đầu” và “Sốc ở trẻ em tại các cơ sở y tế hạn chế về nguồn lực: Xử trí ban đầu”.)